Postanowienie NSA z 14 września 2018 r., I OZ 596/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt II SO/Op 18/17

Sprawa

w sprawie z wniosku Stowarzyszenia P. z siedzibą w L. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi G. za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi w sprawie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.), wymierzył grzywnę Burmistrzowi G. w wysokości 100 złotych oraz zasądził od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Burmistrz G. nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Skarga Stowarzyszenia P. z siedzibą w L. na czynność Burmistrza G. w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 7 sierpnia 2017 r. Określony w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej u.d.i.p.), termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, upływał z dniem 22 sierpnia 2017 r. Przekazanie przez organ skargi nastąpiło natomiast w dniu 28 sierpnia 2017 r., czyli po 6 dniach od upływu terminu. Określając wysokość grzywny, Sąd I instancji wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że okres zwłoki w przekazaniu skargi do Sądu nie był długi, a nadto, że organ wypełnił ten obowiązek niezwłocznie po otrzymaniu wniosku. WSA uznał, że opóźnienie w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi nie posiadało cech celowego, umyślnego naruszenia przepisów. Zdaniem Sądu I instancji, grzywna w kwocie 100 zł jest adekwatna do wagi naruszenia dokonanego przez organ i wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności w zakresie spraw należących do postępowań związanych z udostępnieniem informacji publicznej.

W zażaleniu na ww. postanowienie Burmistrz G. zarzucił naruszenie art. 21 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że miał on zastosowanie w niniejszej sprawie. Zdaniem organu, skarga Stowarzyszenia na akt Burmistrza G. wyznaczający wysokość opłaty za dostęp do informacji publicznej nie miała przymiotu skargi złożonej w trybie art. 21 u.d.i.p., a tym samym nie mają do niej zastosowania terminy na dokonanie czynności tam wskazanych. Niemniej jednak, nawet gdyby przyjąć, że w tej sprawie miał zastosowanie wskazany przepis i organ miał 15 dni na przekazanie skargi, to opóźnienie organu miało charakter minimalny i w żaden sposób nie wpłynęło na możliwość rozpoznania przedmiotowej skargi w terminie wskazanym w art. 21 pkt 2 u.d.i.p. Zdaniem organu, w sprawie zaistniały okoliczności szczególne (polegające zarówno na brak precyzji przepisów u.d.i.p., rozbieżności interpretacyjnych pojawiających się na gruncie wskazanej sprawy, jak i na samej unikatowości zaistniałej skargi, tj. skargi na pismo dotyczące jedynie szacunkowego wskazania ewentualnych kosztów jakie skarżący będzie musiał ponieść za wnioskowany dostęp do informacji publicznej), uzasadniające odstąpienie od wymierzenia grzywny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jednakże w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest sprawa z zakresu dostępu do informacji publicznej, termin ten wynosi 15 dni, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie, w ogólnym pojęciu "skarg rozpoznawanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej", użytym przez ustawodawcę w art. 21 u.d.i.p., mieszczą się wszystkie skargi, których przedmiotem jest działanie, bezczynność lub przewlekłość organu w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej należy niewątpliwie zaliczyć również skargi na akty i czynności organów dotyczące ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej, które podejmowane są na podstawie przepisów u.d.i.p. Kontrola działalności organu w tym zakresie odbywać powinna się w trybie przyspieszonym – z uwzględnieniem terminów, o których mowa w art. 21 u.d.i.p.

Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. obowiązek terminowego przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Środek prawny określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zabezpieczenie prawa strony do rozpoznania przez sąd administracyjny jej sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie, co należy podkreślić, grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale również represyjny oraz prewencyjny. Oznacza to, że możliwość jej wymierzenia istnieje również wówczas, gdy skarga została przekazana sądowi już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, a nawet po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie. W tym wymiarze mieści się represyjność i prewencyjność wskazanego środka prawnego, służąca także zapobieżeniu powtarzaniu się podobnych uchybień w przyszłości. Powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku.

W niniejszej sprawie skarga nie została przekazana do Sądu w terminie wskazanym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Termin do wykonania tego obowiązku upływał w dniu 22 sierpnia 2017 r., zaś skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 28 sierpnia 2018 r., a zatem opóźnienie organu wyniosło 6 dni. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Organ nie wypełnił ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w przewidzianym do tego terminie. Z nadesłanej przez organ odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny nie wynika zaś, aby opóźnienie w przekazaniu skargi spowodowane było nadzwyczajnymi okolicznościami. Sąd I instancji nakładając na organ grzywnę w wysokości 100 zł wziął pod uwagę okoliczności sprawy i przyczyny pozostawania przez organ w zwłoce. Wskazać należy, że ustalenie kwoty grzywny następuje w ramach powierzonej sądowi dyskrecjonalnej władzy. Zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. maksymalny wymiar grzywny wynosi równowartość dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zatem grzywna w wysokości 100 zł nie jest bardzo dolegliwa, jest natomiast adekwatna do okoliczności, które spowodowały opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi, jak też długości tego opóźnienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.