Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 906/09, odmówił R. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. oddalił skargę R. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 19 grudnia 2009 r.
W dniu 5 marca 2010 r. R. M. złożył w siedzibie Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 18 listopada 2009 r. "dostał" list polecony, lecz z uwagi na pobyt poza granicami kraju nie odebrał tej przesyłki. Jednocześnie skarżący powołał się pismo niemieckiego operatora pocztowego z dnia 23 kwietnia 2008 r. potwierdzające zaginięcie wysłanej do niego wcześniej korespondencji sądowej. Uzupełniając wniosek w zakresie daty w której ustała przyczyna uchybienia pismem z dnia 15 marca 2010 r. skarżący wskazał na swój powrót z zagranicy w dniu 28 lutego 2010 r. i znalezione w skrzynce pocztowej awizo.
Zdaniem Sądu I instancji, nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka braku winy skarżącego. Sąd podał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 2 stycznia 2008 r. skarżący poinformował Sąd o swoim pobycie poza granicami kraju prosząc o kierowanie do niego korespondencji na wskazany adres w Niemczech. Z uwagi na treść art. 299 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w powyższej dacie, Sąd zobowiązał skarżącego do ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju – w terminie 2 miesięcy, pod rygorem pozostawienia dalszej korespondencji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Przesyłka ta przesłana na wskazany przez skarżącego adres w Niemczech jednakże zaginęła, co potwierdza powołane przez skarżącego pismo niemieckiego operatora pocztowego (k. nr 32 oraz 80). Z uwagi na tę okoliczność Sąd ponowił wezwanie dotyczące ustanowienia w kraju pełnomocnika do doręczeń, które zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 lipca 2008 r. (vide: pismo Poczty Polskiej z dnia 20 sierpnia 2008 r. – k. nr 41).
Dwumiesięczny termin do ustanowienia pełnomocnika upłynął jednak bezskutecznie, co stanowiło, zgodnie z regulacją powołanego już art. 299 Ppsa, podstawę do pozostawienia dalszej korespondencji w sprawie skierowanej do R. M. w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W świetle powyższego niemożliwe jest aby skarżącemu była doręczana jakiejkolwiek korespondencja z Sądu po 10 września 2008 r., albowiem z upływem tej daty była ona pozostawiana w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. M..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności przed sądem stanowi przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Jak wynika z powołanego przepisu, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w dyspozycji art. 87 P.p.s.a. Mianowicie, należy wystąpić z wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, nadto, wraz z wnioskiem należy dokonać określonej czynności.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 P.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę w rozumieniu powołanego przepisu wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia uchybionego terminu należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych.
Poddając ocenie - w myśl powołanych kryteriów - okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż argumentacja skarżącego nie usprawiedliwia uchybienia terminowi w sprawie, albowiem do bezskutecznego upływu tego terminu doszło na skutek okoliczności obciążających wnioskodawcę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za okoliczność wyłączającą zawinienie w zrozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. nie można bowiem uznać samego faktu zatrudnienia skarżącego poza granicami kraju. Fakt nieobecności skarżącego w kraju, nie pozbawiał go bowiem możliwości uzyskania informacji, zarówno co do daty zamknięcia rozprawy wyznaczonej na dzień 18 listopada 2009 r., jak i wydanego na tej rozprawie rozstrzygnięcia, a w konsekwencji, możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który w przypadku wyroku oddalającego skargę sporządzany jest wyłącznie na wniosek.
Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż pismem Sądu z dnia 24 czerwca 2008 r. skarżący został prawidłowo pouczony o treści przepisu art. 299 P.p.s.a. Skarżący nie dopełnił jednak wymogu wskazania pełnomocnika do doręczeń w Polsce, do czego został zobowiązany. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 299 § 2 p.p.s.a. pisma kierowane do skarżącego w postępowaniu sądowym były pozostawiane w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
W świetle powyższego, wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie może stanowić podstawy jego przywrócenia, a tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2010 r. uznać należy za prawidłowe.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.