Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 75/18, oddalił skargę K. M. na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w Zambrowie w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu na studia podyplomowe.
Pismem z dnia 14 lutego 2019 r. skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SAB/Bk 75/18 w związku z niezawinioną nieobecnością strony na rozprawie. Wskazał, że ustanowiony na jego rzecz pełnomocnik nie dopełnił obowiązku należytej obrony.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 19 lutego 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu i dopuszczalność wznowienia postępowania, pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 28 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że w aktach sprawy II SAB/Bk 77/18 znajduje się zaświadczenie lekarskie, wobec czego skarżący prawdopodobnie nie był w stanie być obecny na rozprawie z powodu choroby. Uważa jednak, że jego obecność gwarantowałby mu ochronę w pełnym zakresie jego praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Bk 8/19, odrzucił skargę o wznowienie wskazując, że w doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że brak właściwej komunikacji pomiędzy skarżącym, a ustanowionym przez niego pełnomocnikiem, czy też nieudzielenie stronie przez pełnomocnika właściwych informacji i wskazówek odnośnie podjęcia stosownych czynności procesowych w określonym, ustawowym terminie, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez nowo ustanowionego pełnomocnika z urzędu, wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 280 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wskazać należy, że wznowienie postępowania sądowo – administracyjnego stanowi instytucję wzruszania prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest spełnieniem dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie (art. 280 p.p.s.a.)
W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Formułując podstawy skargi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 p.p.s.a. strona winna wskazać konkretną przesłankę wznowienia postępowania przytaczając stosowną argumentację faktyczną oraz prawną.
W niniejszej sprawie skarżący miał ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć należy, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji praw w postępowaniu. Jednak, co należy podkreślić, skutki działań i ewentualnych zaniechań pełnomocnika obciążają mocodawcę. Dlatego też relacje pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą, a także przyjęty sposób porozumiewania się i zakres przekazywanych informacji nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Niewłaściwe bowiem reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Brak należytej reprezentacji w rozumieniu powołanego przepisu nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wówczas, gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skutków. Dlatego też samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi – taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w niniejszej sprawie skarżący miał wyznaczonych dwóch pełnomocników z urzędu (składający niniejsze zażalenie jest trzecim z kolei). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnicy ci podejmowali liczne próby kontaktu ze skarżącym, jednak okazały się one bezskuteczne.
Zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy na dzień 8 listopada 2018 r. zostało prawidłowo doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 września 2018 r., o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. pełnomocnik ten poparł złożoną skargę, oświadczając jednocześnie, że nie będzie mógł być obecny na rozprawie. Pełnomocnik zaznaczył, że zapoznał się z aktami sprawy i kilkukrotnie podejmował próbę kontaktu ze skarżącym, jednakże bezskutecznie.
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r. WSA w Białymstoku oddalił skargę.
Z powyższego nie wynika zatem, by skarżący został pozbawiony reprezentacji, czy też możliwości działania w postępowaniu. Z akt wynika natomiast, że skarżący wykazywał co najmniej bierną postawę w kontaktach ze swoimi pełnomocnikami. Natomiast ówczesny pełnomocnik skarżącego w istocie nie był obecny na rozprawie, o czym jednak informował, zaś w piśmie z dnia 6 listopada 2018 r. poparł skargę, czyli potwierdził dokonane czynności procesowe. Subiektywne zaś przekonanie skarżącego, że jego osobista obecność na rozprawie zmieniłaby wydane w sprawie rozstrzygnięcie, nie może stanowić przesłanki wznowienia. Nie stanowi takiej przesłanki również brak właściwej komunikacji pomiędzy skarżącym a pełnomocnikiem, o czym była już mowa powyżej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.