Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 września 2014 r., sygn.. akt I SA/Wa 1055/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 30 stycznia 2014 r. nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. Został on doręczony skarżącemu wraz z uzasadnieniem w dniu 27 października 2014 r.
W dniu 22 października 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1055/14 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Pismem nadanym w dniu 26 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz ze skargą kasacyjną. Wskazał, że postanowienie z dnia 24 listopada 2014 r. o przyznaniu prawa pomocy otrzymał dopiero w dniu 13 stycznia 2015 r., zaś z aktami sprawy zapoznał się w dniu 27 stycznia 2015 r., czyli po terminie w jakim K.G. miał prawo wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy i przedłożył przedmiotową skargę kasacyjną, zachowując 30-dniowy termin – liczony od dnia faktycznego zapoznania się z aktami sprawy – na jej sporządzenie. Ponadto wskazał, że po uzyskaniu informacji o ustanowieniu go pełnomocnikiem w pierwszej kolejności musiał nawiązać kontakt ze skarżącym z prośbą o kontakt, w formie pisemnej, przez wysłanie listu poleconego. Skarżący odpowiedział mu pod koniec stycznia 2015 r. Dopiero wówczas zatem miał realną możliwość uzyskania informacji, co do stanowiska skarżącego w sprawie i z uwagi na zawiłość sprawy dopiero w dniu 26 lutego 2015 r. miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem odrzucił wniosek.
Jak wskazał Sąd, radca prawny, po wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego, o czym – jak twierdzi – dowiedział się w dniu 13 stycznia 2015 r., zapoznał się w dniu 16 stycznia 2015 r. z aktami sprawy (co wynika z adnotacji Czytelni Akt w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie). Następnie w dniu 26 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Sąd podniósł, iż zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. W sytuacji wyznaczenia pełnomocnika z urzędu ustanie przeszkody do spełnienia terminowej czynności należy więc liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ten dowiedział się, iż został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skoro pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie w dniu 13 stycznia 2015 r., zapoznał się z aktami sprawy w dniu 16 stycznia 2015 r., a skargę kasacyjną wniósł w dniu 26 lutego 2015 r., to jej złożenie nastąpiło po upływie 30 dni od uzyskania wiadomości o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, a nawet po upływie terminu 30 dni, liczonemu od dnia zapoznania się z aktami sprawy.
W tych okolicznościach nie można uznać, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu do złożenia tego wniosku. Przy czym okoliczności tej nie zmienia fakt wskazany przez pełnomocnika, że dopiero pod koniec stycznia 2015 r. uzyskał on stanowisko skarżącego w sprawie.
Wobec powyższego wniosek skarżącej o przywrócenie terminu, na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WSA w Warszawie odrzucił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika. Wskazał w nim, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia, w którym pełnomocnik miał możliwość zapoznania się ze stanowiskiem skarżącego. W sprawie miało to zaś miejsce 29 stycznia 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnieść o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Natomiast w myśl art. 88 ww. ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak bowiem zauważa się w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2014 r. o sygn. akt I OZ 63/14). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. o sygn. akt II OZ 543/14).
Nie sposób przy tym zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącego, że termin powinien być liczony dopiero od chwili nawiązania przez niego kontaktu z mocodawcą. Akceptacja tego poglądu mogłaby de facto prowadzić do dowolnego kształtowania terminu dla pełnomocnika, w sytuacji, gdy mocodawca będzie unikał z nim kontaktu. Tymczasem w istocie to w interesie i sferze zainteresowania osoby wnioskującej o prawo pomocy powinno leżeć, aby w sytuacji uzyskania postanowienia o przyznaniu tego prawa co najmniej w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu skontaktować się niezwłocznie z tym pełnomocnikiem. W innej sytuacji można bowiem twierdzić o niedbalstwie takiego wnioskodawcy.
Należy wreszcie zauważyć, że brak kontaktu z mocodawcą nie może tamować działania pełnomocnika, zwłaszcza ograniczonego terminem. Zauważa się bowiem, że wyznaczony pełnomocnik jest obowiązany do podejmowania, z zachowaniem należytej staranności, wszelkich działań mających na celu obronę interesu strony w postępowaniu, nawet jeżeli uprzednio się z nią nie kontaktował (zob. postanowienie NSA z 16 stycznia 2015 r. o sygn. akt I OZ 9/15).
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.