Postanowienie NSA z 19 czerwca 2015 r., I OZ 613/15

Wydany

19 czerwca 2015 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.J.U. na pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 167/14 w przedmiocie kosztów postępowania sądowego

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi R.J.U. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

W punkcie 3 wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Wa 167/14 WSA w Warszawie zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego R.J.U. kwotę 135,50 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Jak wskazał Sąd, skarżący domagał się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według wyliczeń opisanych na wstępie niniejszego uzasadnienia. WSA w Warszawie wyjaśnił, że w ramach uregulowanej w rozdziale 1 działu V p.p.s.a. instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, strona nie może domagać się zwrotu wszystkich kosztów jakie kiedykolwiek poniosła w związku ze sprawą administracyjną, która swój finał znalazła przed sądem administracyjnym. Instytucja zwrotu kosztów postępowania uregulowana jest w ustawie dotyczącej wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i już z tego względu odnosi się wyłącznie do kosztów, jakie strona ponosi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zaliczają się koszty ponoszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, ani koszty przygotowawcze przed wniesieniem sprawy do sądu. Niemniej jednak, w przypadku skargi na bezczynność organu - a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznanej sprawie - złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest konieczne do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym w danej instancji, a koszt wydruku i nadania tego wezwania do organu (znaczek i koperta) tj. 8,70 zł. stanowi koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art, 205 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście nie należą koszty udzielenia porad prawnych. W związku z tym w niniejszej sprawie w zasądzonych kosztach postępowania nie został uwzględniony wykazywany przez skarżącego jako wydatek koszt sporządzenia projektu skargi w formie elektronicznej (240 zł.) Sąd uznał natomiast, że wydatki na wydruk skargi i sporządzenie jej kopii oraz wydatki związane z wniesieniem skargi do Sądu za pośrednictwem organu (znaczek i koperta) tj. 26,80 zł., to wydatki podlegające zwrotowi, bowiem mieszczą się w katalogu niezbędnych kosztów postępowania wskazanych w art. 205 § 1 p.p.s.a.

Obszerne zażalenie na powyższy punkt wyroku wniósł R.J.U. Jego zdaniem zasądzone powinny być na jego rzecz koszty sporządzenia projektu skargi w formie pliku komputerowego pdf do wydrukowania. W jego ocenie nie ma podstaw do różnicowania sytuacji jego oraz osób reprezentowanych przez pełnomocników profesjonalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Jak wskazuje art. 205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Paragraf drugi tego przepisu stanowi z kolei, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za jasne, że koszt sporządzenia projektu skargi w formie pliku komputerowego pdf do wydrukowania nie mieści się w pojęciu niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, o których mowa w art. 205 § 1 p.p.s.a. Wynagrodzenie za sporządzenie takiego pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustawodawca przewidział tylko w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (zob. art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a.). Jest to założenie racjonalne. Skoro bowiem strona decyduje się występować w sprawie samodzielnie, to tym samym czynności pełnomocnika - które wymagałyby opłacenia - wykonuje samodzielnie. Z tego względu - z własnej woli – zaoszczędza wydatki, trudno zatem twierdzić, że ponosi wymierne, możliwe do sprecyzowania koszty. Warto zaznaczyć, że gdyby ustawodawca uznał za zasadne np. zrekompensowanie skarżącemu czasu poświęconego na przygotowanie skargi, to nie ograniczyłby zasądzanej równowartości zarobku lub dochodu tylko do tego utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, lecz także na ten związany z przygotowanie skargi. Interpretacja zaś proponowana przez skarżącego prowadziłaby w istocie do obejścia art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., co w państwie praworządnym (art. 2 Konstytucji RP) jest niedopuszczalne. Przy tym przepisy te nie budzą wątpliwości Sądu natury konstytucyjnej czy unijnej, wymagających zwrócenia się do właściwego organu z pytaniem prejudycjalnym.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.