Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 242/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji do przeprowadzenia kontroli sposobu wykorzystania pomieszczeń w budynku po byłej szkole w F. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że F. P., działając w imieniu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. – jako jego prezes – wniosła skargę na zarządzenie Wójta Gminy Łopuszno z dnia [...] marca 2015 r. W załączeniu przedstawiono odpis aktualny KRS ww. Stowarzyszenia, z którego wynika, że zasadą jest, iż organem uprawnionym do reprezentowania tego podmiotu jest jego zarząd (Dział 2 Rubryka 1 poz. 1), natomiast zgodnie z wyjątkami określonymi w Dziale 2 Rubryka 1 poz. 2 umowy, zobowiązania, pełnomocnictwa i inne akty prawne Stowarzyszenia podpisuje w imieniu zarządu Stowarzyszenia jedna osoby: zawsze prezes lub wiceprezes. Z kolei w skład zarządu wchodzą prezes, wiceprezes oraz sekretarz (Dział 2 Rubryka 1 Podrubryka 1).
Mając na uwadze powyższe zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia braku formalnego ww. skargi – poprzez jej podpisanie przez dwóch pozostałych członków zarządu, co może nastąpić w budynku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (czytelnia akt) lub przez nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków zarządu – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone w dniu 19 kwietnia 2018 r.
W wyznaczonym terminie nie nadesłano podpisanej skargi, F. P. złożyła natomiast pismo z dnia 23 kwietnia 2018 r., w którym poinformowała Sąd, że nie może wykonać ww. zarządzenia, gdyż brak jest podstaw do podważenia jej uprawnień – jako prezesa ww. stowarzyszenia – do dokonywania czynności w imieniu tego podmiotu. Ponadto, Sąd nie kwestionował jej legitymacji do wniesienia skarg w imieniu Stowarzyszenia w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 401/11 i II SAB/Ke 19/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucając skargę miał na względzie brak podpisania skargi przez pozostałych członków zarządu Stowarzyszenia (wiceprezesa oraz sekretarza), zgodnie z wymogami nadesłanego odpisu aktualnego KRS.
Odnosząc się do powoływanych przez F. P. spraw o sygn. akt II SA/Ke 401/11 i II SAB/Ke 19/16 Sąd powołał się na art. 134 § 1 P.p.s.a. i wskazał, że rozstrzyga w granicach danej sprawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., wskazując że z obowiązującego statusu oraz wydruku z KRS wynika kto podpisuje skargę w imieniu stowarzyszenia. Zatem zarzut Sądu jest chybiony z uwagi na postanowienia § 15 pkt 1 lit. l statutu.
Tożsamy sposób reprezentacji stowarzyszenia przewidziany był także w dacie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, która została zarejestrowana i prowadzona pod sygn. akt II SAB/Ke 19/16.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem musi spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w powołanych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W przypadku osób prawnych, w tym stowarzyszeń, zasadą jest, że w ich imieniu działają uprawnione organy. Stosownie bowiem do art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. funkcjonuje w obrocie prawnym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) i działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ww. ustawie. Podkreślić należy, że ustawodawca w Prawie o stowarzyszeniach nie uregulował sposobu reprezentowania stowarzyszeń. Z treści art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika jedynie, że kwestię sposobu reprezentowania stowarzyszenia określa jego statut.
Zgodnie z § 14 pkt 1 statutu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. oraz odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział 2, rubryka 1, pkt 2) do reprezentowania stowarzyszenia uprawniony jest zarząd składający się z 3 osób: Prezesa, Wiceprezesa i Sekretarza jako organ stowarzyszenia. Z ww. przepisu wynika zatem, że prawo do reprezentowania podmiotu posiada zarząd, a nie poszczególni jego członkowie. W ramach ustalania zasad reprezentacji członkowie stowarzyszenia przyjęli natomiast, że "umowy, zobowiązania, pełnomocnictwa i inne akty prawne stowarzyszenia podpisuje w imieniu zarządu stowarzyszenia jedna osoba: zawsze prezes lub wiceprezes" (§ 15 ust. 1 lit. l statutu). Przyjąć zatem należy, że sposób reprezentacji stowarzyszenia został zawężony wyłącznie do ww. kategorii spraw. W pozostałym zakresie, skoro w statucie nie przewidziano działania poszczególnych członków zarządu prowadzących do skutecznego dokonywania czynności prawnych przez stowarzyszenie, konieczne jest dokonanie czynności przez wszystkich członków zarządu. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie należy do kategorii spraw wymienionych w § 15 ust. 1 lit. l statutu, a zatem niezbędne było podpisanie skargi przez cały zarząd stowarzyszenia. Tylko w takiej sytuacji można byłoby przyjąć, że zarząd dokonał czynności w imieniu stowarzyszenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji właściwie ocenił, że skarga Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R., podpisana jedynie przez prezesa stowarzyszenia F. P., zawierała braki formalne, o których mowa w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. i wezwał do podpisania skargi przez dwóch pozostałych członków zarządu.
Wobec nieuzupełnienia ww. braków formalnych skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że okoliczność skutecznego wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w innej sprawie, która również została podpisana przez prezesa stowarzyszenia, nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.