Postanowienie NSA z 21 marca 2017 r., I OZ 615/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 865/16 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów

Sprawa

w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. 2

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek W. M. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: D. C., E. L., M. D., D. P. od orzekania w sprawie.

Jak podał w jego uzasadnieniu wnioskiem zgłoszonym na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. skarżący zwrócił się o wyłączenie sędziów D. S., D. C. oraz E. L., uzasadniając to tym, że wskazani sędziowie rozpoznawali jego wcześniejsze skargi i nie chcą uwzględnić zgłoszonych przez niego argumentów. Ponadto zakwestionował wiedzę sędziego E. L. w zakresie spraw społecznych oraz wskazał, że sędzia D. C. korzysta z kruczków i sztuczek prawnych. Następnie skarżący wniósł o wyłączenie sędziów M. D. i D. P. W oświadczeniach z dnia: 30 listopada 2016 r., 1 grudnia 2016 r. oraz 2 grudnia 2016 r. ww. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazali, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie, jak również nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Rozpoznając to żądanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na art. 18 § 1, art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., i podał że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Sama obawa o stronniczość sędziego w rozpoznawaniu sprawy, z uwagi na orzekanie w innych sprawach, oraz zarzut braku wiedzy prawniczej sędziego, stanowią przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie mogą dowodzić przesłanki braku bezstronności sędziego. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów w niniejszej sprawie, a zatem motywować żądanie ich wyłączenia. W związku z powyższym, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., oddalił wniosek.

Na postanowienie to W. M. złożył zażalenie domagając się jego uchylenia i wyłączenia wymienionych sędziów, zarzucając że w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w sposób nierzetelny przeanalizował jego wniosek. Ponadto podniósł, iż nie został rozpoznany jego wniosek o ponowne wyłączenie Sędziego WSA w Warszawie D. S., który złożył na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja wyłączenia sędziego regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Wskazać należy, że aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła skutkować jego wyłączeniem musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę, którą to argumentację należy odnieść do stanu konkretnej sprawy. Mając na uwadze wywody skarżącego, skonkludować wypada, że nie wskazał on obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziów, uzasadniających taką wątpliwość. Przedstawione we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Twierdzenia skarżącego nie zostały poparte żadnymi dowodami – poza jego subiektywnym przeświadczeniem - mogącymi uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym stanowić motywy zastrzeżeń co do bezstronności objętych żądaniem wyłączenia sędziów. W judykaturze wypracowano stanowisko, wedle którego okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie są zatem wystarczające zastrzeżenia strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania co do bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie o jego stronniczości. Przytaczając utrwalone stanowisko, zaprezentowane m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. (sygn. akt II OZ 559/12, publ. CBOSA), podkreślić należy, że rolą instytucji uregulowanej w art. 19 P.p.s.a. jest zapewnienie obiektywizmu sądu. Nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów tylko dlatego, że ich orzeczenia nie odpowiadają odczuciu strony, zakresowi czy sposobowi ochrony jej własnych interesów. Inaczej rzecz ujmując, składy sędziowskie nie mogą być "dobierane" według subiektywnego przekonania strony wynikającego przykładowo z rzekomej nietrafności orzeczenia wydanego przez sędziego lub z jego udziałem, o prowadzeniu przezeń postępowania stronniczo, których to twierdzeń strona nie popiera okolicznościami obiektywnymi, ani dowodami.

Ponadto złożone przez objętych żądaniem sędziów oświadczenia nie zawierają informacji pozwalających na twierdzenie, iż faktycznie występują w sprawie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, jak i inne podstawy wyłączenia. Tymczasem, jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). To stanowisko należy podzielić. Takich okoliczności podważających obiektywizm ww. sędziów nie wskazano.

W konsekwencji czego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. Należy również podnieść, że wywody przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo wystąpienia takowych. Ponadto strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu dotyczącego braku rozpoznania przez Sąd I instancji ponownego wniosku o wyłączenie Sędziego WSA D. S., wskazać należy, że zgodnie z punktem 1 zarządzenia z dnia 30 listopada 2016 r. (k-67) wniosek ten zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrębnym postanowieniem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

----------------------- 3