Postanowienie NSA z 14 lutego 2008 r., I OZ 62/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Filharmonii [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1674/07 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi Filharmonii [...] w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rajewska

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2007 r. odrzucił skargę Filharmonii [...] w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Powołał przy tym art. 221 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej P.p.s.a.), podnosząc, iż reprezentujący skarżącego radca prawny opłacił skargę znakami opłaty sądowej, czyli w sposób nieprzewidziany przez ustawę P.p.s.a. Dnia 5 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do prawidłowego opłacenia skargi, podnosząc, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wskazał, że z powodu ataku bólu korzonków wysłanie i opłacenie skargi powierzył swojemu stałemu klientowi, P. D., udzielając mu szczegółowych instrukcji co do sposobu opłacenia skargi. P. D. został jednak wprowadzony w błąd przez pracownika sądu, który poinformował go, że skargi nie opłaca się przelewem, lecz znaczkami opłaty sądowej. O uchybieniu pełnomocnik dowiedział się dopiero w dniu otrzymania postanowienia z dnia 23 października 2007 r. o odrzuceniu skargi. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączone zostało oświadczenie P. D., który potwierdził, iż o sposobie opłacania skargi został błędnie poinformowany przez "pracownika sądu, który sprzedawał znaczki".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 r. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 86 i 87 ustawy P.p.s.a., uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, zaniedbania tego pełnomocnika, a także innych osób, którymi pełnomocnik ten posługuje się przy wykonywaniu czynności procesowych, obciążają stronę. Sąd I instancji uznał, że pełnomocnik Filharmonii [...] nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Oceniając przesłankę braku winy Sąd bada bowiem, czy dochowano należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Profesjonalny pełnomocnik winien mieć świadomość skutków wynikających z nieuiszczenia wpisu sądowego, a zatem, wyręczając się osobą trzecią, przyjął na siebie ryzyko wykonania powierzonych czynności z naruszeniem prawa.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Filharmonia [...], reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i zmianę, ewentualnie przekazanie do ponownego rozpoznania. Autor zażalenia wyjaśnił, że z powodu bólu korzonków, którego nie mógł przewidzieć, nie był w stanie samodzielnie dokonać opłaty i zmuszony był skorzystać z pomocy osoby trzeciej. P. D. nie jest jednak prawnikiem i dał wiarę informacji uzyskanej od urzędnika sądowego. Pełnomocnik skarżącego podkreślił także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż dla uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy strony, należałoby wykazać, że choroba, na którą strona się powołuje, nie uniemożliwiała jej dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie unieruchomiony pełnomocnik dołożył wszelkich starań w celu jak najlepszego wykonania powierzonego mu obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawa P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Okoliczności wskazujące na brak winy należy uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 cyt. ustawy). To na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Sąd rozpoznający wniosek nie ma obowiązku dowodzenia, iż wskazane w nim okoliczności nie stanowiły przeszkody dla dokonania czynności procesowej. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, stronę reprezentowaną przez pełnomocnika obciążają skutki działań tego pełnomocnika, jak również skutki czynności osób, którymi pełnomocnik posłużył się przy dokonywaniu czynności procesowych. W niniejszej sprawie skutki błędnego uiszczenia opłaty przez P. D. obciążają zatem skarżącego. Dla przywrócenia terminu do prawidłowego opłacenia skargi konieczne jest zatem nie tylko wykazanie, że wszelkich możliwych starań dołożył pełnomocnik Filharmonii [...], radca prawny J. P., ale również P. D., który podjął się dokonania pewnych czynności w jego zastępstwie. Taka okoliczność nie została jednak uprawdopodobniona. Nie można w szczególności oprzeć się na oświadczeniu P. D., zgodnie z którym niewłaściwe opłacenie skargi było wynikiem błędnego pouczenia przez pracownika sądu. W oświadczeniu tym, jak również we wniosku o przywrócenie terminu oraz zażaleniu nie wskazano bowiem, w którym sądzie P. D. uzyskał błędną informację. Sformułowanie, iż pochodziła ona od "pracownika sądu, który sprzedawał znaczki" oraz sugestia, iż znaczki zostały zakupione w sądzie, wskazują, iż przedmiotowe informacje mógł otrzymać jedynie w jednym z sądów powszechnych. W sądach administracyjnych znaki opłaty sądowej nie są bowiem sprzedawane. Takiego uchybienia nie można uznać za usprawiedliwione. Podobnie twierdzenie, iż nieprawidłowe opłacenie skargi nastąpiło "z powodu złego zrozumienia" wytycznych radcy prawnego J. P., nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać, że niemożliwe było jasne i jednoznaczne pouczenie P. D. o sposobie uiszczenia opłaty.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił Filharmonii [...] przywrócenia terminu do prawidłowego uiszczenia wpisu, zaś wniesione zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy P.p.s.a.