Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2011 r. M.M. wniósł skargę na decyzję Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie kształcenia specjalnego.
Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Jednocześnie wniósł o zwolnienie "z uiszczenia wpisu od skargi i innych kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 p.p.s.a.".
W związku z powyższym przesłano skarżącemu urzędowy formularz PPF, celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 6 lipca 2011 r. pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie jako bezprzedmiotowego. Zaznaczył, że nie wnosił o przyznanie prawa pomocy, lecz składał wniosek w trybie art. 239 pkt 1a p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo skierowanego do niego wezwania, nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie nadesłał wymaganego, urzędowego formularza PPF. Postępowanie sądowe, więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji Sąd I instancji nie miał innej możliwości jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem obowiązek taki określony został w cytowanym wyżej przepisie art. 257 ustawy.
Skarżący podniósł w zażaleniu, że nie składał wniosku o przyznania prawa pomocy, lecz wniosek na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy. Przepis ten stanowi jedną z podstaw ustawowego, przedmiotowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Oznacza to, że zwolnienie to niezależne jest od wniosków stron, bowiem w określonych przypadkach przysługuje z urzędu. Przepis art. 239 może być co najwyżej podstawą zażalenia, o ile strona skarżąca uzna, że sąd administracyjny błędnie tego przepisu nie zastosował. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny otrzymał do rozpoznania również zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Natomiast wniosek o zwolnienie "z uiszczenia wpisu od skargi i innych kosztów sądowych", niezależnie od powołanej w nim podstawy prawnej, należało potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji przesłać stronie urzędowy formularz PPF. Takie działanie Sądu I instancji ocenić należy jako prawidłowe wykonanie ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 6 p.p.s.a. Z kolei brak uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, jak już wyżej wskazano, skutkował koniecznością pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że powyższe rozstrzygnięcie w żaden sposób nie niweczy prawa skarżącego do rozpoznania jego zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a więc również do rozstrzygnięcia, czy sprawa objęta przedmiotową skargą jest sprawą podlegającą ustawowemu zwolnieniu z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.