Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 1 lutego 2011 r. M. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Ministrowi Sportu i Turystyki grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 25 października 2010 r. wraz z odpowiedzią i aktami sprawy.
W uzasadnieniu podniosła, iż w dniu 25 października 2011 r. wniosła drogą mailową za pośrednictwem Ministra Sportu i Turystyki skargę do WSA w Warszawie na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 23 września 2010 r. o udzielenie informacji publicznej. W dniu następnym powyższą skargę własnoręcznie podpisaną przesłała do organu pocztą. Stwierdziła, iż do dnia dzisiejszego, tj. do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, Sąd nie skontaktował się z nią w sprawie jej skargi, stąd też wnioskuje, że organ nie wykonał obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) i nie przekazał jej skargi do Sądu.
W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, iż skarga M. B. wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi została przekazana do WSA w dniu 2 grudnia 2010 r. Ponadto zauważył, iż pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. poinformował skarżącą o powyższym fakcie, dołączając odpis odpowiedzi na skargę i dowód nadania skargi do Sądu. Skargę na bezczynność zarejestrowano w WSA w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 390/10.
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SO/Wa 14/11, WSA w Warszawie oddalił wniosek M. B. o wymierzenie organowi grzywny.
W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na charakter sprawy (dostęp do informacji publicznej) organ powinien wywiązać się z obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania skargi, co wynika wprost z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).
Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, mającym na celu doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku przekazania skargi. Zastosowanie tego środka nie jest przy tym obligatoryjne, albowiem art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to potrzebę uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, czasu, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
Zdaniem WSA, w niniejszej sprawie organ wypełnił ciążący na nim obowiązek przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, jednakże nie dochował terminu przewidzianego w przepisach prawa na dokonanie tej czynności. Stwierdzone opóźnienie (w ocenie Sądu pierwszej instancji 24 dniowe), nie wywołało jednak niekorzystnych skutków po stronie skarżącej i nie uzasadnia w tym przypadku wymierzenia organowi grzywny. Opóźnienie organu nie miało również wpływu na możliwość rozpoznania sprawy, a organ przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jeszcze przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. B., zaskarżając je w całości. Wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła, iż jej wniosek był w pełni uzasadniony, albowiem organ uchybił terminowi do wniesienia skargi. Skoro Minister Sportu i Turystyki miał 15 dni na jej przekazanie do WSA (wraz z odpowiedzią i aktami), to 24-dniowe opóźnienie niewątpliwie kwalifikuje się do wymierzenia grzywny. W ocenie M. B., WSA nie dokonał oceny okoliczności opóźnienia organu, a nadto pominął fakt, iż organ nie podał żadnej przyczyny opóźnienia. WSA powinien był przede wszystkim uwzględnić funkcję grzywny, jako gwarantującej konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wnosząca zażalenie krytycznie oceniła oddalenie jej wniosku z uwagi na fakt, iż organ wywiązał się z obowiązku jeszcze przed wniesieniem wniosku o wymierzenie grzywny.
Minister Sportu i Turystyki wniósł o odrzucenie zażalenia, albowiem stwierdził, iż na postanowienie o oddaleniu wniosku o wymierzenie grzywny ono nie przysługuje. Postanowienie tego rodzaju, jako kończące postępowanie, może być zaskarżone w drodze skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie należy podkreślić, iż zupełnie chybione są uwagi organu o niedopuszczalności wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego w przedmiocie wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. (zdaniem organu winna zostać wniesiona skarga kasacyjna). Zauważyć wypada, iż abstrakcyjną uchwałą NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08 przesądzono, iż od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z art. 173 § 1 in fine p.p.s.a. w związku z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. służy stronie zażalenie, a nie skarga kasacyjna. Zażalenie M. B. jest zatem dopuszczalne, co nie oznacza, że jest zasadne.
NSA nie podziela uwag wnoszącej środek odwoławczy o wadliwości zaskarżonego postanowienia. Zwrócić należy uwagę, iż zarówno M. B., jak i WSA w Warszawie przyjmują błędną datę wpływu skargi do organu (dzień 25 października 2010 r.), wiążąc ją faktem przesłania skargi pocztą elektroniczną. NSA wskazuje, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym, na chwilę obecną, skutki prawne wywołuje jedynie pismo wniesione w formie papierowej, a nie elektronicznej. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują - jak na razie - możliwości elektronicznej transmisji danych, która wywoływałaby skutki procesowe (zrównana byłaby z tradycyjną formą pisemną).
W związku z tym datą, od której liczyć należało powstanie obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę, jest data jej wpływu do organu w wersji papierowej. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest wiadome, iż w aktach sprawy WSA w Warszawie, oznaczonej sygnaturą II SAB/Wa 390/10, znajduje się oryginał koperty, w której nadesłano skargę na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki (k. 7). Na kopercie tej umieszczona została prezentata biura podawczego Ministra (nr 36499) wskazująca, iż przesyłka (skarga), wpłynęła do tego organu w dniu 2 listopada 2011 r. Termin na udzielenie odpowiedzi, wysłanie skargi oraz akt sprawy upływał więc w dniu 17 listopada 2010 r. Zestawiając to z datą rzeczywistego wykonania obowiązków przez organ (3 grudnia 2010 r. - data nadania na poczcie przesyłki poleconej R [...], a nie 2 grudnia 2010 r. - data odpowiedzi na skargę), wskazać należy, iż opóźnił się on o 16 dni z zadośćuczynieniem temu obowiązkowi.
NSA zauważa także, iż wymierzenie grzywny - jak słusznie zwrócił na to uwagę WSA - pozostaje w sferze uznania sądu administracyjnego, który oceniając sprawę kieruje się jej okolicznościami. Nikt nie przeczy, iż organ uchybił terminowi do wykonania obowiązku, ale opóźnienie to - w tym konkretnym przypadku - nie mogło zostać uznane jako kwalifikujące się do wymierzenia grzywny. Podzielić należy zapatrywanie WSA w Warszawie, iż nie wywołało ono niekorzystnych skutków po stronie skarżącej oraz nie miało wpływu na możliwość rozpoznania sprawy. Dodatkowo podnieść trzeba, iż M. B. Minister Sportu i Turystyki zawiadomił pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. (...) o tym, iż jej skarga została przekazana do WSA, załączając kopię potwierdzenia nadania. Za oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny przemawia także okoliczność, iż skarga została przekazana wraz z aktami sprawy i odpowiedzią jeszcze przed wpływem wniosku o wymierzenie grzywny.
Mając zatem powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., oddalił zażalenie M. B. jako nieuzasadnione.