Postanowienie NSA z 17 czerwca 2016 r., I OZ 626/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 702/15 o odrzuceniu zażalenia B.J. na postanowienie tego Sądu z dnia 23 listopada 2015 r., umarzającego postępowanie

Sprawa

w sprawie ze skargi B.J. na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Sikorska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie B.J. na postanowienie tego Sądu z dnia 23 listopada 2015 r., umarzające postępowanie w sprawie ze skargi B.J. na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że B.J. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 września 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Odpis nieprawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o dopuszczalności zażalenia oraz o terminie i sposobie jego wniesienia został doręczony skarżącej w dniu 17 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 24 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r., wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do postępowania jawnego z jej udziałem. Skarżąca wskazała, że jest ciężko chora i nie zna akt, jednakże była pewna, że akta zawierają część zasadniczą, tj. nierozpoznaną skargę do Sądu z dnia 9 stycznia 2012 r. Skarżąca wniosła także o dodatkowy termin do uzasadnienia zażalenia po ustaniu przeszkody, jaką stanowi jej choroba. Do zażalenia dołączyła kserokopię zwolnienia lekarskiego wystawionego w dniu 1 grudnia 2015 r.

Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego zażalenia przez przesłanie odpisu zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 22 stycznia 2016 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia upłynął w dniu 29 stycznia 2016 r. Strona prawidłowo pouczona o skutkach nieuzupełnienia braku, nie uczyniła zadość wezwaniu w zakreślonym terminie.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że zgodnie z art. 47 § 1 w związku z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) do zażalenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom występującym w sprawie. O braku formalnym zażalenia z powodu niedołączenia odpisu zażalenia można mówić wówczas, gdy strona składając zażalenie nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów zażalenia i z tego względu zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu. Jeżeli zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia (art. 49 § 1 w związku z art. 178 i 197 § 2 P.p.s.a.). Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów zażalenia uniemożliwia nadanie zażaleniu prawidłowego biegu.

Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżąca wnosząc zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 23 listopada 2015 r. nie załączyła odpisu zażalenia dla strony przeciwnej. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez przesłanie odpisu zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 22 stycznia 2016 r. (karta 80 akt sprawy). Siedmiodniowy termin do wykonania zarządzenia upłynął w dniu 29 stycznia 2016 r. Strona prawidłowo pouczona o skutkach nieuzupełnienia braku, nie uczyniła zadość wezwaniu w zakreślonym przez Sąd terminie. Sąd pierwszej instancji dodał, że termin taki, jako termin ustawowy nie może być przedłużony ani skrócony, co wynika z wykładni art. 49 § 1 P.p.s.a.

Wobec nieuzupełnienia w terminie braków formalnych zażalenia Sąd Wojewódzki odrzucił je na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Zażalenie na to postanowienie wniosła B.J., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że jest osobą chorą i działającą bez pełnomocnika. Zdaniem skarżącej Sąd Wojewódzki ignoruje jej stan choroby.

W odpowiedzi na zażalenie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi organ podniósł, że w skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika.

Z art. 49 § 1 tejże ustawy wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia (art. 49 § 1 w zw. z art. 178 i 197 § 2 P.p.s.a.).

Skarżąca składając zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r. nie załączyła zażalenia dla strony przeciwnej. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2016 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez przesłanie jego odpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że termin wskazany w art. 49 § 1 P.p.s.a nie może podlegać skróceniu lub wydłużeniu. Jest to bowiem termin ustawowy, a nie sądowy, a tylko ten drugi rodzaj terminów może być skracany lub przedłużany w szczególnych okolicznościach, co wynika z regulacji zawartej w art. 84 P.p.s.a.

Sąd Wojewódzki trafnie zwrócił uwagę, że z uwagi na treść art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a. w niniejszej sprawie znajdzie stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/13, ONSAiWSA 2014/3/29, odnoszące się do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "1. Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd;

2. Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 ppsa, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa".

Mając na uwadze wymóg przypisania wskazanym wyżej przepisom takiego sposobu ich rozumienia, jakie wynika z przywołanego orzeczenia Sądu, nie budzi wątpliwości pod kątem poprawności stanowisko Sądu pierwszej instancji zajęte w zaskarżonym postanowieniu, jeżeli skutek odrzucenia zażalenia wiązało ono z niespornym niezastosowaniem się przez stronę do obowiązku nadesłania brakującego odpisu skargi. Odrzucenie skargi, podobnie jak skargi kasacyjnej lub zażalenia jest zatem sankcją, która ma zastosowanie, jeżeli strona nie dopełniła nałożonego na nią obowiązku.

Skoro zatem skarżąca nie uzupełniła w zakreślonym terminie braków formalnych zażalenia, to zasadnym było jego odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji. Nie można zatem zgodzić się z zarzutami zawartymi w zażaleniu, a zaskarżone postanowienie uznać należy za wydane zgodnie z prawem.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1 Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V, Rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.