Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 280/14 wydanym na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012 r. poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] dotyczącej zawieszenia Wydziałowi Nauk Stosowanych C. uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "zdrowie publiczne" oraz zobowiązania tego Wydziału w terminie nie dłuższym niż dwanaście miesięcy od dnia wydania decyzji do usunięcia stwierdzonych naruszeń.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2013 r. o zawieszeniu Wydziałowi Nauk Stosowanych C. uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "zdrowie publiczne", utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, została wydana na podstawie art. 11 b ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Polską Komisję Akredytacyjną, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Stosownie do treści art. 11 c ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w okresie zawieszenia uprawnień podstawowej jednostki organizacyjnej do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia zostają wstrzymane przyjęcia studentów na ten kierunek i poziom kształcenia.
Wstrzymanie przyjęć studentów na kierunek, do którego prowadzenia uprawnienia zostały zawieszone, następuje zatem z mocy prawa. Nałożenie tego obowiązku na uczelnię nie następuje na podstawie wydanej w sprawie decyzji. Jest to konsekwencja powszechnie obowiązującego przepisu prawa, który z faktem wydania decyzji w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia, łączy skutek w postaci wstrzymania przyjęć studentów na ten kierunek.
Zdaniem Sądu I instancji nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, popartego taką argumentacją, iż decyzja ta może spowodować znaczną szkodę wynikającą z konieczności wstrzymania przyjęć studentów na studia. Skutek ten następuje z mocy prawa i jego realizacja nie może zostać wstrzymana przez Sąd w trybie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesionym przez C. z siedzibą w Warszawie podniesiono, że nie można zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, że wstrzymanie przyjęć na dany kierunek następuje z mocy prawa, a nie na mocy decyzji. Obowiązek taki wynika z art. 11c ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ale jest on realizowany w związku z wydaną decyzją. Wstrzymanie wykonania decyzji powoduje, że Uczelnia do czasu rozstrzygnięcia skargi może prowadzić nabór na studia. Tym samym, w wypadku zmiany decyzji, Uczelnia nie ponosi negatywnych skutków jej obowiązywania. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska, że z tej przyczyny, iż w okresie zawieszenia uprawnień uczelni, zgodnie z art. 11c ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, skutek w postaci wstrzymania przyjęć na dany kierunek i poziom kształcenia wynika z mocy prawa, to w konsekwencji nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 11b ust. 3 powołanej ustawy.
Jednak pomimo błędnego uzasadnienia, zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawu z uwagi na fakt, że strona nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z powołanego przepisu wynika, że niedopuszczalność wstrzymania wykonania ma miejsce jedynie wówczas, gdy wniosek dotyczy przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, bądź gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności. Skoro w sprawie nie występują tego rodzaju wyłączenia, to wniosek Uczelni winien być rozpoznany pod kątem wykazania wystąpienia w sprawie przesłanek wstrzymania przewidzianych w ustawie.
Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien ocenić zarówno wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też braku wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. np. postanowienie NSA z 31 marca 2011 r., II FSK 632/11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] września 2013 r. w sposób, który pozwoliłby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazując na zarzuty dotyczące wad formalnych decyzji podniesiono, że brak możliwości przyjmowania nowych studentów na kierunek "zdrowie publiczne" pozbawia Uczelnię dochodów, przy jednoczesnej konieczności ponoszenia znacznych stałych kosztów (wynagrodzenia wykładowców, wynajem sal itp.). Stwierdzono ponadto, że szkoda, którą poniesie Uczelnia nie będzie mogła być naprawiona. Jednakże z wniosku nie wynika w jakiej sytuacji finansowej znajduje się uczelnia, jakie dochody uzyskuje w związku z prowadzoną działalnością, jakim dysponuje majątkiem i jakie ponosi koszty bieżącej działalności. Skarżąca uczelnia nie określiła, jakiej części dochodów została pozbawiona w związku z brakiem możliwości prowadzenia naboru na kierunku "zdrowie publiczne" i jakie "koszty stałe" ponosi. W związku z brakiem udokumentowania zawartych we wniosku twierdzeń nie była możliwa ocena, czy znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki mają realny charakter, a co za tym idzie czy zaistniała w sprawie ustawowa przesłanka udzielenia ochrony tymczasowej. Oczywistym bowiem jest, że nie każda szkoda wywołana pozbawieniem części dochodów i koniecznością ponoszenia dodatkowych kosztów będzie miała znaczące rozmiary, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem Uczelnia, poza rozwinięciem sformułowań ustawowych, nie podała we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo, że wykonanie aktu przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd spowodować może w stosunku do skarżącej wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności takie nie wynikają też z materiałów znajdujących się w aktach sprawy. Podkreślić także należy, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z tego powodu nie mogło odnieść zamierzonego skutku odwoływanie się przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku do merytorycznych argumentów wynikających z treści zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Orzeczenie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.