Postanowienie NSA z 13 lutego 2013 r., I OZ 63/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 337/12 o odmowie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia del. WSA Marian Wolanin

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - w oparciu o przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") – odmówił skarżącej T. T. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 337/12, oddalającego skargę T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...], w przedmiocie opłaty adiacenckiej.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pismem z dnia 25 października 2012 r. T. T. wniosła o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu do złożenia powyższego wniosku.

We wniosku skarżąca wyjaśniła, że Sąd na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r., w której uczestniczyła, zdecydował o odroczeniu terminu ogłoszenia wyroku do dnia 21 czerwca 2012 r. Poniosła, że została poinformowana przez Sąd, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem zostanie nadesłany pocztą. Po uzyskaniu w sekretariacie Sądu telefonicznej informacji, że jej skarga została oddalona, skarżąca oczekiwała na odpis wyroku. Odpisu orzeczenia nie otrzymała natomiast w dniu 25 października 2012 r. doręczono jej pismo Urzędu Gminy Bodzechów o zapłatę opłaty adiacenckiej wraz z odsetkami. W ocenie skarżącej, ogłoszenie wyroku nie na rozprawie ale kilka dni później spowodowało, że nie została poinformowana pisemnie na temat rozstrzygnięcia Sądu. Błąd Sądu, polegający w jej przekonaniu na nieprzesłaniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługujących jej prawach oraz obowiązkach, pozbawił ją możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.

Dodatkowo podniosła, że obecny na rozprawie jej syn, któremu udzieliła pełnomocnictwa, wniósł na tejże rozprawie o sporządzenie i przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem "pod adres meldunkowy".

Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem argumenty podniesione przez skarżącą nie uprawdopodobniły, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. nastąpiło bez jej winy.

Sąd wskazał, że skarga T. T. została oddalona, a zatem uzasadnienie tego wyroku mogło zostać sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skarżąca i jej pełnomocnik na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. w sposób prawidłowy zostali poinformowani, że ogłoszenie wyroku nastąpi dnia 21 czerwca 2012 r. Strony te jednak nie stawiły się na ogłoszeniu wyroku i choć stawiennictwo takie nie było obowiązkowe, to w ocenie Sądu, nie stawiając się na ogłoszeniu wyroku dobrowolnie zrezygnowały z uprawnienia do wysłuchania wyroku, ustnych motywów rozstrzygnięcia i również pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej.

Zdaniem Sądu nie ma znaczenie w niniejszej sprawie czy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został – jak wskazuje skarżąca - zgłoszony na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. czy też nie, bowiem ogłoszenie wyroku nastąpiło później, tj. w dniu 21 czerwca 2012 r., a złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przed jego wydaniem nie wywołuje skutków prawnych i z tego powodu nie może być uznane za wniosek, o którym mowa w art. 141 § 2 P.p.s.a.

Sąd pokreślił również, że treść protokołu z rozprawy w dniu 13 czerwca 2012 r. przeczy twierdzeniom skarżącej, że podczas rozprawy w dniu 13 czerwca 2012 r. została poinformowana, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem zostanie jej doręczony pocztą.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca T. T. reprezentowana przez pełnomocnika - swojego syna.

W uzasadnieniu pytała dlaczego nie otrzymała odpisu wyroku z uzasadnieniem, wskazując, że z przepisów ustawy P.p.s.a. nie wynika czy strona skarżąca powinna taki wyrok "dostać", czy też nie. Podniosła, że niedoręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem to błąd Sądu, który w konsekwencji pozbawił ją zagwarantowanego w Konstytucji prawa do zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, dlatego nie może odnieść zamierzonego skutku.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych P.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.

W świetle art. 86 i 87 P.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego.

W świetle powyższego oraz całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.

Skarga T. T. została oddalona, a więc – na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji – uzasadnienie wyroku mogło zostać sporządzone przez Sąd wyłącznie na jej wniosek, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, o czym stanowi art. 141 § 2 P.p.s.a., i o czym skarżąca została poinformowana w zawiadomieniu z dnia 22 maja 2012 r. o terminie rozprawy. W myśl natomiast art. 142 § 2 P.p.s.a. odpis tegoż wyroku z uzasadnieniem sąd ma obowiązek doręczyć stronie, która wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożyła. Powyższe prowadzi do wniosku, że nie ma racji skarżąca, gdy twierdzi, że ustawa P.p.s.a. nie rozstrzyga kwestii doręczenia orzeczenia stronie, której skargę wojewódzki sąd administracyjny oddalił.

Podkreślić także należy, że uprawnienie skarżącej do wniesienia o sporządzenie uzasadnienia wyroku powstało po ogłoszeniu wyroku w sprawie tj. w dniu 21 czerwca 2012 r. Wszelkie zatem ewentualne wnioski o sporządzenie uzasadnienia złożone przez stronę przed tą datą są prawnie nieskuteczne.

Niestawienie się natomiast skarżącej na ogłoszenie wyroku nie może być ocenione inaczej niż uczynił to Sąd pierwszej instancji. Dobrowolne pozbawienie się przez stronę możliwości uzyskania wiedzy o rozstrzygnięciu jej sprawy przez Sąd oraz o zasadach i środkach zaskarżenia wydanego orzeczenia nie daje podstaw by uznać, że skarżąca dochowała staranności i należycie zadbała o własny interes w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo oddalił wniosek skarżącej o przywrócenie tego terminu wobec niezaistnienia podstawowej, określonej w art. 86 § 1 P.p.s.a., przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu, czyli braku winy strony.

Z przytoczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a.