Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1506/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W jego motywach, przywołując treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., wskazał że w razie ustalenia, iż zachodzi oczywista bezzasadność skargi, Sąd nie dokonuje oceny sytuacji materialnej skarżącego, bo prawo pomocy wówczas nie przysługuje.
Sąd I instancji uznał, że tego typu sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem skarżący zarzucił organowi bezczynność w sprawie rozpoznania jego wniosku o wyłączenie wybranych członków SKO od udziału w sprawie. Skoro postępowanie we wskazanym przedmiocie kończy się postanowieniem, na które nie służy zażalenie, jak również nie kończy ono postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, to tym samym nie jest ono postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a w konsekwencji nie przysługuje stronie skarga na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania takiego wniosku.
W ocenie Sądu I instancji skarga w niniejszej sprawie jest oczywiście bezzasadna, a w tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. skarga P. S. została odrzucono z ww. powodów.
W ustawowym terminie P. S. wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie przyznanie prawa pomocy, domagając się jego przyznania we wnioskowanym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243-263 P.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki uregulowane zostały w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a., zaś negatywne - wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy - sformułowano w art. 246 § 3 oraz w art. 247 P.p.s.a. Ostatni z tych przepisów stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 273/08 oraz z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, publ.
CBOSA, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak więc zastosowanie przepisu art. 247 P.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy. Jest to instytucja wyjątkowa, stąd jej zastosowanie winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy jej przesłanki są jednoznacznie spełnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze zażalenie taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę, skarga na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyłączenie członka organu kolegialnego jest niedopuszczalna. Słusznie zatem Sąd I instancji odmówił w tej sytuacji przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi - zgodnie z treścią art. 247 P.p.s.a. Zażalenie nie mogło więc odnieść skutku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
- - ---------------------- 2