Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1270/18, wezwał Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m. st. Warszawy do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 listopada 2018 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania, w kwocie 2158 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta m. st. Warszawy, wnosząc o jego uchylenie. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.
- art. 231 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna;
- art. 231 zdanie drugie P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wezwanie skarżącego do uzupełnienia wpisu stosunkowego, podczas gdy w sprawie powinien był zostać uiszczony wpis stały i taki wpis został uiszczony przez skarżącego;
- § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ustalenie wysokości wpisu na kwotę 2358 zł i w konsekwencji wezwanie do uzupełnienia wpisu o kwotę 2158 zł;
- § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy wpisem należnym od wniesionej skargi był wpis stosunkowy, czy też stały.
W myśl art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem tym jest m.in. skarga (§ 2). Zgodnie zaś z art. 231 P.p.s.a., wpis stosunkowy od pism wszczynających postępowanie pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, stanowiące według art. 216 P.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. O rodzaju wpisu decyduje zatem charakter sprawy, w której skargę wniesiono, a dokładnie to, czy przedmiot skargi - zaskarżony akt – wiąże się bezpośrednio z określonym świadczeniem pieniężnym. Warunkiem koniecznym do ustalenia wpisu stosunkowego jest więc istnienie bezpośredniego związku między aktem lub czynnością będącą przedmiotem skargi, a należnością pieniężną, co ma miejsce wtedy, kiedy z zaskarżonego aktu lub czynności da się wprost wyprowadzić obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej.
Wydając zaskarżone zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, Przewodniczący przyjął, że skarga na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 12 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania podlega wpisowi stosunkowemu w wysokości 2358 zł obliczonemu na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. (1% wartości przedmiotu zaskarżenia, tj. kwoty 235749,00 zł, nie mniej jednak niż 2000 zł). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzenie to prawidłowo określa wysokość wymaganego uzupełnienia wpisu od skargi.
Zgodnie z treścią stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774) - za działki gruntu, których własności (użytkowania wieczystego) dotychczasowy uprawniony został pozbawiony wskutek podziału w warunkach wskazanych w art. 98 ust. 1 tej ustawy przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej pomiędzy tym właścicielem (użytkownikiem wieczystym) a właściwym organem, niemniej ostateczna decyzja zatwierdzająca podział stanowi dopiero podstawę do podjęcia w tym przedmiocie stosownych negocjacji. W przypadku zaś ich negatywnego zakończenia dochodzi do uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego i ustalenia w nim kwoty należnego odszkodowania. Stosownie zaś do treści art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;
- na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;
- gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego zakończyła odrębne postępowanie prowadzone na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis posiada więc odrębny byt i jako taka bezpośrednio wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, kreując jedynie należność pieniężną w postaci odszkodowania.
W konsekwencji przyjąć należy, że w sprawach, w których przedmiotem skargi jest wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomości konieczne jest - stosownie do treści art. 231 w zw. z art. 216 P.p.s.a. – uiszczenie wpisu stosunkowego.
W takiej sytuacji uznać należy, że wysokość wpisu została określona prawidłowo. Nadmienić trzeba, że wnosząc skargę skarżący uiścił wpis w wysokości 200 zł, w takiej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wpisu do jego wysokości określonej w zaskarżonym zarządzeniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.