Postanowienie NSA z 21 czerwca 2016 r., I OZ 646/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 392/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku J. S., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r. została oddalona skarga J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej.

W piśmie nadanym w dniu 2 lutego 2016 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach pismem z dnia 22 lutego 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku ze względu na złożenie wniosku po terminie.

W dniu 15 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik wskazał, że skarżący, który nie korzystał z pomocy fachowego pełnomocnika nie miał świadomości, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony po terminie, dlatego uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez niego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając przywrócenia terminu powołał się na art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.

W ocenie Sądu powoływanie się przez pełnomocnika na brak korzystania przez skarżącego z profesjonalnej pomocy prawnej nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu. Ponadto podnoszona argumentacja w postaci braku świadomości co do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia po terminie nie dostarczyła podstaw do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącego. W pkt 3 pouczenia zawartego w skierowanym do J. S. zawiadomieniu o terminie rozprawy została zawarta informacja, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 2 P.p.s.a.). Pouczenie zawierało również w pkt 4 informację, kiedy wyrok z uzasadnieniem jest doręczany z urzędu, tzn. że ma to miejsce w razie uwzględnienia skargi.

Stawiennictwo na rozprawie nie było obowiązkowe, jednakże skarżący nie będąc na niej obecnym powinien liczyć się z tym, że wyrok oddalający skargę może zapaść już na pierwszym posiedzeniu. W takiej sytuacji powinien, mając na względzie treść pouczenia, w terminie 7 dni dowiedzieć się, chociażby telefonicznie, jakim wynikiem zakończyła się sprawa. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że przyczyną uchybienia terminu była okoliczność nagła, niespodziewana, której skarżący nie mógł zapobiec przy dochowaniu najwyższej możliwej staranności.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z winy skarżącego.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w C., gdzie obowiązują wewnętrzne zasady obiegu korespondencji pocztowej. Pismo z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zostało nadane osobiście przez skarżącego, wobec tego nie był świadomy, że nie został dotrzymany 7-dniowy termin na dokonanie tej czynności.

W ocenie skarżącego uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez niego.

W oparciu o powyższy zarzut J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, że mając na względzie obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zawiadomieniu o rozprawie został prawidłowo pouczony przez Sąd I instancji o terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Pouczenie zawarte w zawiadomieniu zawiera jednoznaczną informację (punkt 2), że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie, Sąd nie doręcza stronom z urzędu, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 140 § 2 P.p.s.a. Pouczenie to zawiera także informację, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 P.p.s.a.).

Wobec tak jednoznacznej treści pouczenia, nie można podzielić argumentacji skarżącego, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. Skarżący dbając należycie o swoje interesy powinien ustalić, czy w sprawie zapadł wyrok i jaka jest jego treść, przy czym ustalenia te powinny zostać dokonane w takim czasie, aby możliwe było skuteczne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dopuszczenie się niedbalstwa przez stronę, czy brak staranności w prowadzeniu własnych spraw wykluczają możliwość przywrócenia uchybionego terminu.

Wniesione zażalenie nie podważa oceny Sądu I instancji i nie może odnieść zamierzonego skutku. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wskazał okoliczności, które uprawdopodobniłaby brak winy w niedochowaniu terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.