Postanowienie NSA z 4 września 2008 r., I OZ 648/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 1069/07 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 3 czerwca 2008 r. odmówił F. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 1069/07. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 cytowanej ustawy w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu strona powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy. Kryterium braku winy, jako przesłana przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowana osoba nie była w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Odnosząc te wywody do przedmiotowej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zauważył, że art. 141 § 2 P.p.s.a. przewiduje, iż w sprawach w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Z kolei art. 140 § 1 tej ustawy stanowi, że stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Strona skarżąca nie uczestniczyła w rozprawie w dniu 11 marca 2008 r., a zatem nie mogła zostać pouczona o przysługujących jej środkach zaskarżenia. O wyniku sprawy strona mogła się jednak dowiedzieć telefonicznie już w dacie wydania wyroku, a także w dniach następnych. Tym bardziej, że w treści doręczonego skarżącej zawiadomienia o terminie rozprawy z dnia 11 marca 2008 r. (k. 13 akt) zawarte było pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a co za tym idzie nie sposób przyjąć, iż skarżąca nie miała świadomości o sposobie i trybie dokonania przedmiotowej czynności. Dodatkowo Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że prócz skarżącej i jej matki, w skład jej rodziny wchodzą jeszcze trzy osoby (mąż, [...] letni syn i [...] letnia córka), które mogły udać się w terminie otwartym do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku do urzędu pocztowego i nadać listownie wniosek. W tych okolicznościach Sąd I instancji uznał, że nie zachodziły przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca. Pełnomocnik F. S. w uzasadnieniu zażalenia wskazał, że w jego ocenie, skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wykazała dlaczego nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie do tego przewidzianym. Skarżąca, jak argumentował jej pełnomocnik, nie została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie zaskarżenia wyroku. Zwrócił również uwagę na trudną sytuacją rodzinną skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Ponadto, stosownie do treści art. 86 § 2 P.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu, powinno zostać wskazane czy uchybienie terminu do dokonania określonej czynności, pociąga za sobą ujemne skutki dla strony w zakresie postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie, wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został w terminie. Nie ulega również wątpliwości, że nieuwzględnienie go i nieprzywrócenie skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pociągnie za sobą dla skarżącej ujemne skutki procesowe. Nie został natomiast uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym - zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. - uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji. W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę F. S. został wydany w dniu 11 marca 2008 r., zaś wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony po terminie do tego przewidzianym. Należy podzielić pogląd Sądu I instancji co do tego, że skarżąca chociaż nie stawiła się na rozprawie w tym dniu mogła uzyskać telefonicznie informację o podjętych czynnościach w jej sprawie. Zauważyć również trzeba, że przed odbyciem rozprawy skarżąca została pouczona, iż w przypadku nieuwzględnienia jej skargi sąd z urzędu nie sporządzi i nie doręczy jej uzasadnienia wyroku. Wobec tego nawet jeśli stawiennictwo skarżącej na rozprawie nie było obowiązkowe i strona się na niej nie stawiła, to przy pouczeniu które odebrała z sądu było wiadome, że sąd z urzędu nie doręczy jej wyroku oddalającego skargę. Z inicjatywą więc tego rodzaju, w tak opisywanym przypadku, powinna była wystąpić samodzielnie. W sytuacji, w której strona z wiadomych dla siebie i trudnych do przezwyciężenia przyczyn nie stawia się w sądzie na rozprawie, powinna jednak dołożyć starań aby skontaktować z sądem i ustalić co się w jej sprawie podczas rozprawy wydarzyło. Nie można zatem zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej, że strona we wniosku o przywrócenie terminu wykazała dlaczego nie wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Powołanie się na okoliczność nienależytego poinformowania skarżącej o terminie i sposobie do zaskarżenia wyroku Sądu I instancji nie wskazuje zarazem na brak jej winy w nieterminowym dokonaniu czynności, o której mowa powyżej. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika dostatecznie, iż Sąd dopełnił ciążach na nim obowiązków i strona przed rozprawą została prawidłowo o trybie zaskarżenia wyroku pouczona. Warto również wskazać, że Sąd Wojewódzki ma rację twierdząc, iż skarżąca przy dokonaniu tej czynności mogła skorzystać z pomocy innych członków rodziny.

W tych okolicznościach należało uznać, że kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe i odpowiada prawu.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.