Postanowienie NSA z 12 września 2012 r., I OZ 650/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 kwietnia 2012 r., II SO/Op 5/12 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz

Uzasadnienie

Skarżąca D. W. pismem z dnia 4 marca 2011 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 200/11), skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 17 listopada 2011 r., D. W. złożyła do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu od rozpoznania wszystkich spraw, "z uwagi na pozbawienie jej prawa do sądu". Wniosek skarżąca uzupełniła pismem z dnia 24 listopada 2011 r., w którym stwierdziła, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu jest traktowana niesprawiedliwie, a "sędziowie sięgają po moją własność i mojej rodziny wraz z rozpoczętą budową domu na łapówki mafii Burmistrza i Starosty w Trzebnicy". Zarzuciła, że "mafia buduje się pod nadzorem sędziów, bez pozwoleń na budowę, bez aktów własności, za darmo w tak zwanych piorytetach krajowych, a strona skarżąca za dochodzenie swoich praw materialnych w Sądzie jest pozbawiana prawa do dokumentów i prawa do przeprowadzenia mediacji i dowodów uzupełniających z dokumentów z map geodezyjnych, z art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a." Dodała, że "W Sądzie nie jest przestrzegane prawo przez sędziów w stosunku do organów – bowiem pozbawiany jest obywatel prawa do jednej instancji, brak rozpraw administracyjnych, nikt nie sprawdza tego co napisze organ, bowiem wyjaśnienia w Sądzie nie mają znaczenia, akta są niekompletne z organu, nie numerowane, a Sąd zmienia daty wpływu skargi do organu", a "dokumenty są przerabiane i podrabiane przez sędziów". W dalszej części wniosku wymieniła także osoby, które w jej ocenie są najbardziej "niesprawiedliwe" i "stronnicze".

W związku ze złożonym wnioskiem orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziowie, złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 40/12, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 p.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu mafii, przyjmowania od niej łapówek, chęć przejęcia przez sędziów nieruchomości skarżącej, usuwania przez sędziów z akt dokumentów, ich przerabiania i podrabiania, czy też stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art.19 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd odnotował, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Natomiast skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.

Na powyższe postanowienie D. W. wniosła zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (patrz: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie. Należy ponadto podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżąca wskazując na okoliczności stanowiące, jej zdaniem, podstawę do wyłączenia sędziów, w żaden sposób ich nie uprawdopodobniła. Przyczyną wyłączenia sędziów od rozpoznawania sprawy nie mogą być natomiast subiektywne przekonania skarżącej o braku ich bezstronności, czy niesprawiedliwości. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić, aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów orzekających w tej sprawie należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.