Postanowienie NSA z 6 lipca 2018 r., I OZ 658/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 661/17 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 661/17

Sprawa

w sprawie ze skargi M.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r. oddalił skargę M.L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.

Na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. był obecny pełnomocnik skarżącego –W.L., który nie stawił się jednak na ogłoszenie wyroku.

W dniu 12 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2017 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie braków w/w wniosku, poprzez wskazanie daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, której nie dokonano w terminie.

W piśmie z dnia 2 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż uczestniczył w rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r., jednak nie mógł pozostać obecny do momentu ogłoszenia wyroku, gdyż oczekiwanie na wyrok uniemożliwiłoby mu powrót do domu. Po powrocie z rozprawy był w szpitalu. Podkreślił, że nie spodziewał się niekorzystnego rozstrzygnięcia dla swojego mocodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 661/17 odmówił M.L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 listopada 2017 r. W uzasadnieniu podał, iż w orzecznictwie i literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") może ono mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienia NSA z dnia: 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; 26 października 2009 r., sygn. akt l OZ 996/09; 23 października 2009 r., sygn. akt l OZ 989/09; 23 lipca 2007 r., sygn. akt l OZ 738/09).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący ponosi skutki działań lub zaniechań swojego pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik powinien działać w interesie i na rzecz mocodawcy przy dołożeniu takiej samej staranności, jak przy prowadzeniu swoich spraw. Sąd nie dał wiary twierdzeniom pełnomocnika skarżącego zawartym we wniosku o przywrócenie terminu, iż oczekiwanie na ogłoszenie wyroku uniemożliwiłoby mu powrót do domu. Wskazał, że rozprawa miała miejsce o godz. 8.30, zakończono ją o godz. 9.10., zaś siedziba Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie znajduje się tuż obok Dworca Głównego w Krakowie. Nie jest również prawdą, iż w dniu 7 listopada 2017 r. nie ogłoszono wyroku. Wyrok został ogłoszony po naradzie, jak ma to z reguły miejsce. Gdyby pełnomocnik skarżącego należycie dbał o interesy swojego mocodawcy, to powinien był albo poczekać na ogłoszenie wyroku w dniu 7 listopada 2017 r. albo dowiedzieć się telefonicznie, jakiej treści wyrok zapadł. Sąd podkreślił, iż nie podważa prawdziwości twierdzenia, iż pełnomocnik skarżącego przebywał w szpitalu, jednakże z dokumentu dołączonego do wniosku z dnia 12 grudnia 2017 r. nie wynika ani czas pobytu w szpitalu, ani jego termin.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w żaden sposób swojego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.L. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek M.L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., jednak nie zasługuje on na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Również zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II OZ 872/07, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r. sygn. akt II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Nie każda bowiem choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 listopada 2017 r. Pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło bez jego winy. Powoływanie się na zgłoszenie na rozprawie ustnie wniosku o uzasadnienie wyroku jeszcze przed jego wydaniem, wcześniejsze opuszczenie sali rozpraw (przed ogłoszeniem wyroku) oraz nieudokumentowany w dostateczny sposób pobyt w szpitalu – nie może skutkować, w realiach niniejszej sprawy, uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, bowiem powyższe okoliczności nie są równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).

Należy podkreślić, iż pełnomocnik skarżącego otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach uchybienia temu terminowi (karty nr 85 i 103 akt sądowych). Skarżący został zatem poinformowany o krokach, jakie należy podjąć, aby uzyskać odpis orzeczenia Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem oraz o konsekwencjach uchybienia terminowi. Sąd pierwszej instancji wywiązał się zatem z określonego w art. 6 P.p.s.a. obowiązku udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Nieprawidłowe zrozumienie pouczenia nie może zatem świadczyć o braku po stronie skarżącej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Świadczy to natomiast o braku dochowania przez pełnomocnika skarżącego należytej staranności w prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że gdyby pełnomocnik skarżącego należycie dbał o interesy swojego mocodawcy, to opuszczając salę rozpraw przed ogłoszeniem wyroku mógł chociażby telefonicznie dowiedzieć się o treści orzeczenia kończącego sprawę i sposobie dalszego postępowania. Złożony przez niego jeszcze przed ogłoszeniem wyroku ustny wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia był przedwczesny i w konsekwencji nieskuteczny, o czym pełnomocnik skarżącego został pouczony w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Ponadto z dokumentu załączonego do wniosku o przywrócenie terminu nie wynika w żaden sposób ani czas pobytu wyżej wymienionego w szpitalu, ani też okres, w jakim miało to miejsce.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie trafnie uznał, że złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 listopada 2017 r. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.