Postanowienie NSA z 3 lutego 2016 r., I OZ 66/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1552/15 o odrzuceniu zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 23 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, II SA/Rz 1552/15, odrzucił zażalenie J. W. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), modyfikująca m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Na mocy jej art. 2, w sprawach wszczętych od tej daty, a taką jest sprawa J. W. zainicjowana skargą z 15 października 2015 r., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza, orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a więc wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy - art. 260 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą). Zgodnie z art. 194 § 1 tej ustawy, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone w jego pkt 1 – 10. Takiej możliwości (ani jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia) w odniesieniu do postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przewiduje obecnie żaden przepis tej ustawy (taka możliwość istniała na gruncie przepisów normujących instytucję prawa pomocy przed zmianami dokonanymi powołaną ustawą z 9 kwietnia 2015 r.). Uprawnienia tego nie można wywodzić w szczególności z braku pouczenia, że zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje. Ubocznie Sąd I instancji podkreślił, że odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy ponownie wskazać, że do kwestii tej odnosi się pkt I postanowienia referendarza sądowego z 30 listopada 2015 r., którym z uwagi na podyktowane przedmiotem sprawy ustawowe zwolnienie od tych kosztów (art. 239 § pkt 1a p.p.s.a.), umorzono postępowanie w tym zakresie, co nie było przez nią kwestionowane w drodze sprzeciwu (w toku całego postępowania sądowego skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia żadnych kosztów sądowych).

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła J. W., wnosząc o jego uchylenie i zmianę, a także o zwolnienie od uiszczenia wpisu oraz o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jej zdaniem WSA w Rzeszowie odmawiając prawa pomocy w postaci przyznania adwokata z urzędu "prowadzi rozgrywki i manipulacje bazując na nieznajomości prawa administracyjnego przez skarżącą". W ocenie skarżącej nie musi się ona znać na prawie administracyjnym, ale ma prawo wnieść do Sądu "swoje niezadowolenie związane z matactwem oraz nieuczciwymi poczynaniami urzędników". Skarżąca wskazała również, że "ma bardzo duże problemy zdrowotne i nie ma czasu chodzić po darmowych prawnikach, gdyż walczy o zdrowie a nawet życie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. (postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po tej dacie), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Stosownie do art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których rodzaje wymieniono w tym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie J. W. 21 grudnia 2015 r. wniosła zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji jej zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 grudnia 2015 r., II SA/Rz 1552/15, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu, a zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z 23 grudnia 2015 r. odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.