Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 70/10 oddalił skargę H. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...], która stwierdzała nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w Gdańsku z dnia [...] października 1998 r. potwierdzającego J. T. i E. G. prawo do otrzymania ekwiwalentu za nieruchomości pozostawione przez A. i E. T. na dawnych Kresach Wschodnich.
W dniu 7 maja 2010 r. skarżąca wniosła o sporządzenie i przesłanie uzasadnienia wyroku z dnia 6 maja 2010 r. Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w kwocie 100 złotych (sto) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem egzekucji.
W dniu 28 maja zażalenie na zarządzenie złożyła skarżąca, wnosząc jednocześnie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu motywów zażalenia skarżąca wywodziła, że ani ona, ani jej pełnomocnik nie byli obecni na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r., nie mieli też wiedzy, że sporządzenie uzasadnienia wyroku podlega opłacie kancelaryjnej. Skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a w przeciwnym wypadku o wycofanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 70/10, wobec braku złożenia wniosku na urzędowym formularzu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenia. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 nie stosuje się".
W wezwaniu o terminie rozprawy skarżąca została pouczona, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 maja 2010 r. skarżąca złożyła w dniu 7 maja 2010 r., a więc w przewidzianym ustawowo terminie (art. 141 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Następnie, wezwano skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia w kwocie 100 złotych (słownie sto). W dniu 28 maja skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych, a w przeciwnym wypadku o cofnięcie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Uzasadnienie wyroku zostało skarżącej przesłane w dniu 14 czerwca 2010 r.
Mając na uwadze powyższe, zażalenie skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r., wzywające skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od zgłoszonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w kwocie 100 złotych (sto), nie jest zasadne.
Po pierwsze, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została ogłoszona w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, co stwarza domniemanie, że jej treść jest powszechnie znana, tzn. że każdy obywatel zna obowiązujące i dotyczące jego sytuacji i zachowań prawo i nie może powoływać się na jego nieznajomość dla uzasadnienia własnych działań albo zaniechań. Przyjęcie, że nieznajomość prawa tłumaczyć może określone działania bądź zaniechania, prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej (wyrok TK z dnia 24.11.2009 r. sygn. akt 36/07 OTK ZUA z 2009 r. Nr 151). Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że cofnięcie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może być skuteczne przed doręczeniem lub sporządzeniem tego uzasadnienia stronie (postanowienia NSA z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OZ 721/09 i z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 285/10), to cofnięcie wniosku musi nastąpić w sposób wyraźny.
W sprawie skarżąca wskazała, że cofa wniosek o sporządzenie uzasadnienie wyroku tylko wówczas, gdy nie zostanie jej przyznane prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, a więc pod warunkiem zawieszającym. Tego rodzaju oświadczenie skarżącej nie jest oświadczeniem wyraźnym, wywołującym skutek z chwilą doręczenia go Sądowi, a postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy zakończyło się po przesłaniu jej uzasadnienia wyroku. Należy przy tym wskazać, że uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od zgłoszenia wniosku o jego sporządzenie, Sąd I instancji nie miał zatem całkowitej dowolności co do terminu sporządzenia uzasadnienia wyroku (art. 141 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z tych względów, skoro zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.