Postanowienie NSA z 18 lipca 2019 r., I OZ 663/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 258/18 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Od orzeczenia

od wyroku z dnia 17 października 2018 r.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 258/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną D. C. od wyroku z dnia 17 października 2018 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z 17 października 2018 r., oddalono skargę D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego.

Od ww. wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną.

Zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to skutecznie doręczono w dniu 4 stycznia 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę kasacyjną wskazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi kasacyjnej wobec nieuiszczenia należnego wpisu sądowego.

Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 stycznia 2019 r. Siedmiodniowy termin dla dokonania tej czynności rozpoczął zatem bieg 5 stycznia 2019 r. i upłynął 11 stycznia 2019 r. Z akt sprawy wynika, że brak fiskalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. C., zarzucając naruszenie art. 220 § 3 w zw. z art. 178 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy zarządzenie z dnia 31 grudnia 2018 r. do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej nie zostało faktycznie doręczone pełnomocnikowi strony.

W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że pełnomocnik strony w dniu 4 stycznia 2019 r. otrzymał korespondencję w postaci wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na to pismo strona uzupełniła braki formalne skargi poprzez przedłożenie podpisanego egzemplarza skargi oraz 3 jej odpisów.

Zdaniem pełnomocnika strony z treści pisma Sądu z dnia 2 stycznia 2019 r. wynika, że w załączeniu przesłano zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Niemniej jednak zarządzenie to nie zostało przez Sąd w ogóle do korespondencji odebranej przez kancelarię dołączone.

Skarżący zwrócił również uwagę, że w przypadku gdyby celowo nie uiścił wpisu, pozbawionym logiki i bezprzedmiotowym byłoby uzupełnianie pozostałych braków formalnych skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Podkreślić należy, że zasadą jest, że pisma wysyłane przez sąd doręcza się adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru sporządzonym na ustalonym formularzu. Na formularzu tym, stosowanym również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wskazuje się m.in. rodzaj przesyłki. W praktyce sądy administracyjne przyjęły, że informację o zawartości przesyłki zamieszcza się w formie adnotacji w pełnej lub skróconej formie, która pozwala zidentyfikować rodzaj wysyłanego pisma, a jeśli jest ich w kopercie kilka - każdego z nich (np. odpis postanowienia z uzasadnieniem ze wskazaniem daty wydania, odpis zażalenia, odpis wezwania z określeniem jego przedmiotu). Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Oznacza to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OZ 404/16; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie. Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 619/10).

W rozpoznawanej sprawie nie można ustalić treści dołączonego do spornej przesyłki formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru, albowiem w wyniku niewykonania przez operatora pocztowego usługi Sąd nie dysponował oryginalnym dokumentem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu co prawda wszczął w dniu 6 lutego 2019 r. postępowanie reklamacyjne, jednakże nadesłany przez Pocztę Polską S.A. duplikat wskazuje jedynie, że przesyłka została doręczona w dniu 4 stycznia 2019 r. upoważnionemu pracownikowi. Na jego podstawie nie można natomiast zidentyfikować rodzaju wysłanych pism, ponieważ brak jest w tym zakresie stosownej adnotacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa okoliczność, wobec argumentów podnoszonych w zażaleniu, nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało dołączone wezwanie o nadesłanie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. O nieotrzymaniu powyższego wezwania może również świadczyć fakt, że skarżący w terminie określonym w wezwaniu z dnia 2 stycznia 2019 r. uzupełnił pozostałe braki skargi, tj. nadesłał podpisany egzemplarz skargi kasacyjnej oraz jej trzy odpisy.

W tej sytuacji odrzucenie skargi kasacyjnej ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. W pełni przy tym należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, w którym stwierdzono, że za uwzględnieniem skargi kasacyjnej (zażalenia) przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi (skargi kasacyjnej), to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania.

W kontekście powyższych rozważań odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, w sytuacji kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia tych braków, stanowi naruszenie art. 220 § 3 w zw. z art. 178 P.p.s.a.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.