Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 maja 2014 r., III SA/Kr 1235/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w punkcie I przyznał M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata a w punkcie II odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie z jego skargi o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Chełmiec w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 lutego 2013 r., III SAB/Kr 67/12.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem, w skład majątku wchodzi dom drewniany do kapitalnego remontu, mieszkanie o powierzchni 49,22 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 2,30 ha, a do żony należy udział w innej nieruchomości rolnej wynoszący 30 arów. Nie posiadają oni zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się emerytura skarżącego w wysokości 928,81 zł oraz wynagrodzenie syna w wysokości 1181,38 zł, w sumie 2111,19 zł. Przedstawiając miesięczne wydatki skarżący podał, że na czynsz za mieszkanie rodzina przeznacza 354,86 zł, na leki 100 zł, na gaz 142,15 zł, na prąd 105,26 zł, na telefon 54,88 zł, na wywóz śmieci 23 zł, na środki czystości 70-80 zł. W sumie wydatki związane z bieżącym utrzymaniem domu i wykupem lekarstw szacować należy na ok. 850 zł. Do tego dochodzi jeszcze konieczność opłacenia podatków.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, analiza przedstawionego stanu faktycznego wykazała, że sytuacja majątkowa skarżącego nie jest na tyle trudna, żeby nie mógł on ponieść kosztów postępowania sądowego. Skarżący jest osobą niezamożną, jednak prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie spełnia tych przesłanek w stopniu, który uzasadniałby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślił ponadto, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przesłanką badaną przez sąd jest przede wszystkim stan majątkowy wnioskodawcy, zaś wiek i jego stan zdrowia nie wpływają bezpośrednio na treść orzeczenia w tym przedmiocie.
Sąd uznał natomiast, że chociaż skarżący dysponuje stałym dochodem, to jednak przy wykazanych wydatkach nie jest w stanie poczynić większych oszczędności, które pozwoliłby mu opłacić pełnomocnika z wyboru. To zaś prowadzi do konkluzji, że skarżący zasługuje na pomoc w zakresie częściowym objawiającą się ustanowieniem na jego rzecz adwokata opłacanego przez Skarb Państwa albowiem takiego wydatku nie jest on w stanie ponieść bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania.
W zażaleniu, skarżący zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w punkcie drugim, obejmującym odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że syn zatrzymuje dla siebie cały uzyskiwany przez niego dochód. Oznacza to, że praktycznie cała emerytura, którą skarżący otrzymuje jest wydawana na utrzymanie i sytuacja rodziny jest bardzo ciężka.
Ponadto, w zażaleniu zostało zawarte stanowisko skarżącego związane z zasadnością jego skargi. Dołączone również zostało orzeczenie o stwierdzeniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności żony skarżącego. Podobnie, w piśmie z 14 sierpnia 2014 r. skarżący podnosił argumenty niezwiązane ze sprawą przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie może odnieść zamierzonego skutku.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie zaznacza, że przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest kontrola orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczącego przyznania prawa pomocy. Z tego względu, Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie zasadności skargi wniesionej przez M. G. W niniejszej sprawie skarżący niezasadnie podnosi, że dochody uzyskiwane przez pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym syna nie powinny być brane przez Sąd pod uwagę przy ocenie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przepis art. 199 p.p.s.a. ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek uwzględniania dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest związany z tym, że prawo pomocy stanowi rozwiązanie o charakterze wyjątkowym i jest przyznawane dopiero w sytuacji, kiedy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania (w przypadku prawa pomocy obejmującego nie tylko ustanowienie adwokata, ale i zwolnienie od kosztów sądowych - art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z oświadczenia skarżącego wynika, że potrzebne środki może otrzymać od swojego syna. W związku z tym okoliczność, że skarżący akceptuje fakt, że mieszający wspólnie z rodzicami syn nie bierze udziału w finansowaniu gospodarstwa domowego nie powoduje możliwości przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.