Postanowienie NSA z 9 września 2010 r., I OZ 672/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1342/10 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1342/10, Zakład Ubezpieczeń Społecznych został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

W zarządzeniu powołano § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), określono termin wykonania zarządzenia oraz konsekwencje braku uiszczenia wskazanej kwoty w tym terminie.

Na zarządzenie to zażalenie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie, wnosząc o jego uchylenie i podnosząc, że zgodnie z art. 114 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), w zakresie prowadzonej działalności określonej w ustawie, Zakład nie ponosi opłat skarbowych i sądowych. Skarżący podkreślił, że sprawa dotyczy skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na nieruchomości przejętej z mocy prawa przez Skarb Państwa.

Zdaniem Zakładu okoliczności te wskazują, że przedmiotowa sprawa jest sprawą z zakresu działalności Zakładu, co winno skutkować zwolnieniem go od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Taki szczególny przepis zawarty jest w art. 114 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c in principio ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne.

Art. 26 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Zakład ma prawo do występowania z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek także wtedy, gdy dłużnikiem jest państwowa jednostka organizacyjna niebędąca jednostką budżetową. Wystawione przez Zakład dokumenty stwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów (art. 26 ust. 2 cytowanej ustawy), a dla zabezpieczenia należności z tytułu składek Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika, z uwzględnieniem ust. 3a i 3b. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja o określeniu wysokości należności z tytułu składek, o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego (art. 26 ust. 3 powołanej ustawy).

Skoro nieruchomość, na której ustanowiono hipotekę przymusową, przeszła na własność skarbu Państwa, a stosownie do art. 18 ust. 1c wyżej wymienionej ustawy jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką, i odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami, to decyzją z [...] stycznia 2010 r., Wojewoda Warmińsko-Mazurski ustalił wysokość odszkodowania dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Olsztynie.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu II instancji, stwierdzająca niedopuszczalność odwołania, należy więc, jako związana z dochodzeniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wartości nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, do zakresu prowadzonej działalności określonej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodzić więc należy się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, iż niniejsze postępowanie toczy się w sprawie z zakresu działalności Zakładu i winien mieć zastosowanie art. 114 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, zwalniający Zakład od obowiązku ponoszenia opłat sądowych. Tym samym, zarządzenie wzywające skarżącego do wniesienia wpisu od skargi uznać trzeba za wydane z naruszeniem tego przepisu i z tego powodu podlega ono uchyleniu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.