Postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., I OZ 678/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Po 50/08 odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Po 50/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu tego postanowienia podał, iż wyrokiem z 7 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2007 r. o wskazanym w rubrum postanowienia numerze, w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami. W rozprawie, na której sprawa została rozpatrzona i bezpośrednio po jej zamknięciu Sąd wydał przedmiotowy wyrok, uczestniczył pełnomocnik substytucyjny adwokata, którego wnioskodawca ustanowił w ramach przyznanego mu prawa pomocy (protokół rozprawy - karta akt nr 52). Wyrok jest prawomocny od dnia 09 grudnia 2008 r. (postanowienie o prawomocności z dnia 19 grudnia 2008 r. - k. 53-verte akt sądowych).

Pismem wniesionym w dniu 04 lutego 2008 r. P. C. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz z ostrożności procesowej, o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W treści wniosku P. C. podał, iż nie miał jakichkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu, nie otrzymał bowiem żadnego zawiadomienia o rozprawie, tak z sądu jak i od swojego pełnomocnika. Podał, iż wniosek składa w związku z doręczonym mu wezwaniem do zwrotu prawa jazdy.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W ocenie tego Sądu powołane przez niego przyczyny uchybienia terminu, to jest brak wiedzy o losach wniesionej skargi oraz brak kontaktu z pełnomocnikiem, nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pełnomocnik wnioskodawcy uczestniczył w rozprawie, po przeprowadzeniu której Sąd wydał wyrok, a o sporządzenie uzasadnienia którego strona obecnie zabiega. Tak więc wniosku o przywrócenie terminu nie można w jego ocenie oprzeć na tej podstawie, iż to nie strona, a jej pełnomocnik dopuścił się zaniedbania w postaci nie informowania mocodawcy o toczącym się postępowaniu, w tym o wydaniu wyroku i jego treści oraz o terminowym dokonaniu czynności procesowej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. C. wnosząc o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie w całości od kosztów postępowania zażaleniowego i przyznanie pełnomocnika.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 86, 87 i 140 oraz art. 85-89 w zw. z art. 34-44 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwane jako P.p.s.a.) poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku uzasadnienie wyroku. Ponadto zarzucił Sądowi pierwszej instancji sprzeczność ustaleń w zakresie reprezentowania skarżącego na rozprawie.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie powołał fakt, iż nie miał jakichkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu, bowiem nie otrzymał żadnego zawiadomienia o rozprawie z sądu jak i od swojego pełnomocnika. W jego ocenie uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy i nie może ponosić odpowiedzialności za błędne działanie albo zaniechanie swojego pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozważenia kwestii czy mocodawca może ponosić odpowiedzialność za uchybienia ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle, że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, co w zasadzie powinno służyć wzmocnieniu jej pozycji i realizacji prawa w postępowaniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2006r. II SA/Wa 1907/05, Lex nr 204721). Oznacza to, że czynność prawna dokonana przez pełnomocnika w granicach jego umocowania wywołuje związane z nią skutki prawne bezpośrednio w sferze prawnej reprezentowanego. Skutki czynności prawnej pełnomocnika obejmują nie tylko zmianę stanu prawnego zamierzoną przez strony, ale także wszelkie następstwa tej czynności. W orzecznictwie administracyjnym wyraźnie wskazano, że skutki działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną stronę (por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z 19 grudnia 1997 r., I SA/Gd 1144/97 - POP 1998, nr 6, poz. 219).

Wobec tego, zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają. Tym samym niedokonanie określonej czynności przez pełnomocnika strony jest równoznaczne z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania i zaniechania nie ponosi odpowiedzialności. Uchybienie zatem przez stronę terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika w pełni odnosi negatywne skutki do niej samej (por. postanowienie SN z dnia 15 grudnia 1999r., sygn. akt II UKN 678/99 - OSNAPU 2001, nr 11, poz. 402; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., sygn. akt I SA 431/00 - nie publikowany; postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. akt OZ 569/04 - nie publikowane oraz z dnia 5 grudnia 2007r., II FZ 566/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazała, iż nie miała jakichkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, gdyż nie otrzymała żadnego zawiadomienia o rozprawie od swojego pełnomocnika. Zgodnie z zaprezentowanym wyżej jednolitym orzecznictwem zarówno Sądu Najwyższego jak i sądów administracyjnych odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika w pełni obciąża stronę. Nie można zatem w przedmiotowej sprawie przerzucić odpowiedzialności na pełnomocnika za ewentualne zaniedbania w postaci nie informowania mocodawcy o toczącym się postępowaniu.

Oczywista nierzetelność pełnomocnika może natomiast stanowić podstawę do dochodzenia powstałej z tego tytułu szkody na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przez sądem cywilnym, ale nie spełnia kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2005r. OSK 1041/04, Palestra 2005, nr 9-10, poz. 199).

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.