Postanowienie NSA z 20 sierpnia 2014 r., I OZ 680/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na pkt II i III postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 325/14 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i o odmowie zawieszenia postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 12 maja 2014 r., IV SA/Wr 325/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt I odrzucił skargę Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] grudnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; w pkt II oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a w pkt III odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji najpierw uzasadnił odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., wskazując, że podlegała ona odrzuceniu, jako wniesiona przedwcześnie – przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Następnie, zaznaczył, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Za skargę oczywiście bezzasadną uważa się także skargę podlegającą odrzuceniu. W związku z tym, na podstawie cytowanego przepisu prawa, należało oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Odnosząc się do punktu trzeciego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji wskazał, że brak jest również podstaw do zawieszenia postępowania sądowego zgodnie z żądaniem skargi. Omówiona w pkt I uzasadnienia sprawa ma samoistny charakter i nie wiąże się z jakimkolwiek postępowaniem prowadzonym z inicjatywy procesowej skarżącego. Przepisy art. 56 i art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie mają tu zastosowania.

Na powyżej opisane postanowienie Z. R. wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie w pkt II i III. W uzasadnieniu podkreślił, że pismem z 28 marca 2014 r. wniósł jedną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ponieważ zaskarżone postanowienia pozostają ze sobą w związku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na postanowienie SKO z [...] lutego 2014 r., nr [...] (w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 324/14) pomimo tego, że przed SKO toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z [...] grudnia 2013 r. W sprawie skargi na postanowienie SKO z [...] grudnia 2013 r. Sąd I instancji powinien był zastosować art. 56 w zw. z art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i zawiesić postępowanie z urzędu. Wszczęcie postępowania następuje w chwili wniesienia podania do organu i wiąże sąd w sprawie. Taki wniosek został przez skarżącego złożony do SKO 14 stycznia 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga została przez skarżącego wniesiona osobiście do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu 28 marca 2014 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności 14 stycznia 2014 r.

Odnosząc się do zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji dotyczące zawieszenia postępowania należy podkreślić, że aby w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 56 p.p.s.a, musi zostać spełniony warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie, skarga Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2013 r. została odrzucona jako wniesiona przedwcześnie, to znaczy przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący, prawidłowo pouczony, nie zaskarżył skutecznie tego postanowienia skargą kasacyjną, ale osobiście sporządzonym zażaleniem, które zostało przez Sąd I instancji odrzucone postanowieniem z 20 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 sierpnia 2014 r., I OZ 681/14 oddalił zażalenie na to postanowienie. Oznacza to, że postanowienie o odrzuceniu skargi na postanowienie SKO z [...] grudnia 2013 r. stało się prawomocne i wiąże w sprawie.

Nie można więc uznać, że w sprawie skarga Z. R. została wniesiona skutecznie. Należy podkreślić, że ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążą nie tylko strony postępowania, ale i sądy administracyjne. W związku z tym, skuteczność wnoszonych przez skarżącego pism zależy między innymi nie tylko od ich obiektywnej zasadności, ale i również np. od tego, czy zostały wniesione w przewidzianych do tego terminach, albo sporządzone w przewidziany prawem sposób.

W niniejszej sprawie, odrzucenie skargi ma rozstrzygające znaczenie – zawieszenie postępowania sądowego po to, aby w dalszej kolejności je podjąć – ale w efekcie i tak odrzucić, jest sprzeczne z zasadami logiki i ekonomiki procesowej. Przede wszystkim, wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, które skarżący zainicjował wnioskiem z 14 stycznia 2014 r. – nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na to postępowanie sądowe (sygn. akt IV SA/Wr 325/14), ponieważ zostało ono zainicjowane przez niego w sposób wadliwy. Z powodu okoliczności uzasadniających odrzucenie, sąd administracyjny nie byłby uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w toku tego postępowania – a na tym przecież skarżącemu zależało.

Prawomocne odrzucenie skargi (pkt I postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 maja 2014 r.) miało rozstrzygające znaczenie również dla wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stanowi o tym przepis art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Odrzucenie skargi przez sąd administracyjny z powodu wniesienia jej przed skutecznym wyczerpaniem środka prawnego wypełnia przesłanki przewidziane w art. 247 p.p.s.a. Z tego powodu, wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.