Postanowienie NSA z 19 lipca 2019 r., I OZ 682/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Gl 1/19 o odrzuceniu zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi A. T. na bezczynność Prokuratury Rejonowej w M. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania w kwestii zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 20 lutego 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odrzucił zażalenie A. T. na postanowienie tego Sądu z dnia 20 lutego 2019 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do nadesłania odpisu zażalenia. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 25 marca 2019 r. z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, brak ten nie został uzupełniony, bowiem skarżący nadesłał jedynie kserokopię zażalenia. W konsekwencji, nieuzupełnienie braku formalnego zażalenia w wyznaczonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 1 kwietnia 2019 r. stanowiło podstawę do jego odrzucenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, załączając do niego podpisany egzemplarz zażalenia na postanowienie z dnia 20 lutego 2019 r. wraz z trzema podpisanymi załącznikami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wymagania dotyczące pism w postępowaniu sądowym zasadniczo zawarte są w rozdziale 1 działu III ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 tej ustawy). Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 178 P.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie. Norma ta na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia.

Wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (por. postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego jest zatem jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Nie budzi wątpliwości, że elementem treści pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, co wprost wynika z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a., podpis musi być własnoręczny. Tym samym jest to jedyny element treści pisma procesowego, dla którego ważności nie jest obojętne, w jakiej formie jest złożony.

Skoro, jak wyjaśniono wyżej, podpis jest elementem treści pisma procesowego wymienionym w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., to odpis pisma procesowego dla zachowania zgodności co do treści z oryginałem również musi zawierać podpis. Odpisy pisma procesowego nie muszą być podpisywane przez stronę. Założenie odwrotne spowodowałoby bowiem, że nie byłby to odpis, ale oryginał pisma, a obowiązku złożenia odpowiedniej liczby oryginałów pisma procesowego ustawa nie nakłada na strony (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2016 r., II OZ 326/16). Podkreślić jednak trzeba, że złożenie własnoręcznego podpisu na odpisie pisma procesowego nie jest wymagane tylko wtedy, jeżeli na odpisie odwzorowany jest własnoręczny podpis (np. gdy odpis jest fotokopią oryginału pisma zawierającego ten podpis). W sytuacji natomiast, gdy na odpisie brak jest odwzorowanego własnoręcznego podpisu (np. gdy jest to wydruk komputerowy), podpis ten musi zostać złożony własnoręcznie na odpisie. Wymóg złożenia w opisanej sytuacji własnoręcznego podpisu na odpisie jest bowiem jedynym sposobem na umieszczenie tego elementu pisma procesowego na odpisie, co pozwoli zapewnić zgodność treści odpisu z oryginałem. Własnoręcznego podpisu, czy to złożonego na egzemplarzu odpisu, czy też powielonego z oryginału, nie zastępuje zamieszczenie w stosownym miejscu odpisu w formie wydruku komputerowego jedynie oznaczenia z imienia i nazwiska osoby, która ten podpis na oryginale złożyła, ani opatrzenie odpisu samą pieczątką tej osoby. Brak podpisu na odpisie powoduje, że egzemplarz ten nie jest zgodny co do treści z podpisanym własnoręcznie oryginałem pisma procesowego i tym samym nie stanowi odpisu w rozumieniu art. 47 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 28 grudnia 2018 r., I OZ 1219/18; z 6 lipca 2016 r., II OZ 703/16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu I instancji do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie z dnia 20 lutego 2019 r. przez złożenie jego odpisu. Nadesłany egzemplarz pisma nie zawierał własnoręcznego podpisu strony w jakiejkolwiek formie (był to komputerowy wydruk), toteż w tym zakresie nie był zgodny co do treści z oryginałem zażalenia. Sąd I instancji prawidłowo więc przyjął, że skoro na nadesłanym piśmie brak jest odwzorowanego podpisu, to nie można go uznać za odpis w rozumieniu art. 47 § 1 i 2 P.p.s.a. Brak zgodności treści odpisu z oryginałem zażalenia w tym zakresie upoważniał do uznania, że wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia nie zostało w terminie wykonane, co skutkować musiało jego odrzuceniem na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.