Postanowienie NSA z 16 września 2010 r., I OZ 689/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

dnia 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 660/09 o odrzuceniu wniosku o przywróceniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić A.L. termin do wniesienia skargi kasacyjnej

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A.L., reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu, o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 27.10.2009 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu w dniu 23.04.2010 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a jako przyczynę uchybienia powołał postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano też, iż skarżąca udzieliła pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi w dniu 16.10.2010 r. i zdaniem strony od tej daty liczony winien być termin do złożenia skargi kasacyjnej. Odrzucając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowała się zasada, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu winien być liczony od dnia udzielenia pełnomocnictwa, jednakże zasada ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że w dniu 10.04.2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196), zmieniająca brzmienie art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". W ocenie Sądu oznaczało to, iż ustanowiony w sprawie pełnomocnik po dniu 10.04.2010 r. nie potrzebował pełnomocnictwa od strony do tego, aby w jej imieniu złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przyjmując to stanowisko Sąd uznał, iż termin do wystąpienia z takim wnioskiem upływał dniu 19.04.210 r., zatem wniosek z dnia 23.04.2010 r. był spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a.

Zażalenie na to postanowienie wniosła A.L., prawidłowo reprezentowana, zarzucając Sądowi naruszenie:

1. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i wynikającej z tego przepisu zasady niedziałania prawa wstecz, poprzez przyjęcie, iż art. 244 § 2 w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 12 lutego 2010 r. znajduje zastosowanie do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy,
2. art. 244 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej nie musi legitymować się pełnomocnictwem udzielonym przez stronę w celu podjęcia działania w jej imieniu,
3. art. 88 P.p.s.a. przez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu mimo braku podstaw do odrzucenia.

Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyznania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony rozwinął zawarte w zarzutach twierdzenia, podkreślając między innymi, iż do spraw, stanów i zdarzeń, które zostały wszczęte lub powstały przed wejściem w życie nowych przepisów należy stosować przepisy dotychczasowe, o ile ustawodawca wyraźnie nie postanowił inaczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługiwał ona uwzględnienie.

Nie można uznać za trafne stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Wprawdzie rzeczywiście po wejściu w życie zmian dokonanych w ustawie P.p.s.a. przez ustawę z dnia 12 lutego 2010 r. art. 244 § 2 P.p.s.a. stanowi, że ustanowienie pełnomocnika w ramach przyznanego stronie prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa, jednakże zauważyć trzeba, iż w przedmiotowej sprawie A.L. prawo takie przyznane zostało postanowieniem z dnia 19.01.2010 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. Ponadto podkreślenia wymaga, iż ustawa ta zaczęła obowiązywać od dnia 10.04.2010 r., zatem jedynie sześć dni przed uzyskaniem przez ustanowionego w sprawie adwokata pełnomocnictwa do działania w imieniu strony w sprawie, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 87 § 2 P.p.s.a., liczonego od dnia udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącą. Odrzucenie przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu w świetle powyższych okoliczności uznać trzeba za niesłuszne, a stanowisko Sądu za nazbyt formalistyczne i zamykające w istocie stronie drogę do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu odwoławczego zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 88 P.p.s.a. i jako takie podlega uchyleniu.

Rozpoznając wniosek A.L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zasługuje on na uwzględnienie, bowiem powołane w nim okoliczności wskazują bez wątpliwości na brak winy strony w uchybieniu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.