Postanowienie NSA z 14 września 2011 r., I OZ 693/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt IV SAWr 42/11 o odrzuceniu zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 42/11 odrzucające skargę kasacyjną

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 42/11

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 42/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną osobiście sporządzoną przez B. B. wniesioną od wyroku tegoż Sądu z dnia 11 maja 2011 r. oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] października 2010 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku stałego.

Odpis powyższego postanowienia doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi z urzędu A. K. K. – w dniu 27 czerwca 2011 r.

Na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżący złożył osobiście sporządzone i podpisane zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 42/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazując, że nie został dochowany obowiązek tak zwanego przymusu adwokackiego, o którym stanowi art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz podnosząc, że w sprawie zachodziła przesłanka do wyłączenia sędziego, określona w art. 18 powołanej ustawy, gdyż postanowienie z dnia 20 czerwca 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wydał ten sam sędzia, co zaskarżone postanowienie z dnia 19 lipca 2011r. o odrzuceniu zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozpatrzyć zarzut nieważności postępowania dotyczący wydania zaskarżonego postanowienia przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy (art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wskazać należy, że art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dziali się na trzy paragrafy, zaś paragraf 1 dzieli się z kolei na 7 punktów. W złożonym zażaleniu skarżący wskazał na naruszenie art. 18 ustawy nie wskazując konkretnego artykułu, ani punktu. Z treści zarzutu wynika jednak, że chodziło mu o art. 18 pkt 6, bądź 6a ustawy.

Przepis art. 18 pkt 6 stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ze względu na niedochowanie wymogów formalnych nie jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w znaczeniu, o jakim stanowi art. 18 § 1 pkt 6 powołanej ustawy Dotyczy on jedynie sytuacji, gdy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną w Naczelnym Sądzie Administracyjnym miałby się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku w instancji niższej, czyli w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie. To samo dotyczy art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który z kolei stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Źródłem takiego sformułowania tego przepisu, był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008 r., sygn. SK 6/07, który zmierzał do zagwarantowania bezstronności w sprawach, w których sędzia orzeka najpierw w sprawie skargi na rozstrzygniecie wydane w trybie zwykłym, a następnie miałby rozpatrywać skargę na decyzję czy postanowienie wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, dotyczące wznowienia, stwierdzenia nieważności, zmiany bądź też uchylenia rozstrzygnięć już wcześniej będących przedmiotem oceny sądu administracyjnego dokonywanej przez tego sędziego.

Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania Sądu pierwszej instancji nie była sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu materialnoprawnym, lecz dopuszczalność zażalenia, a więc zagadnienie procesowe.

Skarżący błędnie utożsamia kontrolę zachowania wymagań formalnych skargi kasacyjnej z jej oceną merytoryczną. Odrzucenie kasacji ze względu na niedochowanie jej wymogów formalnych, o czym stanowi art. 178 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma nic wspólnego z rozpatrywaniem jej zasadności. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, iż jest to jedynie formalny skutek badania dopuszczalności skargi kasacyjnej, a w szczególności co do tego, czy została wniesiona przez uprawniony podmiot i w stosunku do orzeczenia, które może być zaskarżone skargą kasacyjną, czy został zachowany termin do jej wniesienia. W tym formalnym badaniu dopuszczalności kasacji może wziąć udział sędzia, który brał udział w składzie sądu wydającego wyrok zaskarżony skargą kasacyjną (zob. postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2002 r., I PZ 21/02, OSNP 2004/6/103 oraz postanowienie SN z dnia 24 lutego 2003 r., II UZ 117/02, OSNP-wkł. 2003/16/8).

W odniesieniu natomiast do oceny zasadności odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji zażalenia skarżącego na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 194 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Powołany przepis opiera się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni zażaleniu odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W niniejszej sprawie wymóg ten nie został zachowany. B. B. bowiem pomimo, iż ma przyznanego pełnomocnika z urzędu, osobiście sporządził i wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.