Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 czerwca 2013 r., I SA/Wa 178/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy dotyczył ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Był to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy - pierwszy rozpoznany został odmownie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2012 r. Zatem, Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zasadności wniosku przez pryzmat ewentualnej zmiany sytuacji finansowej przedstawionej uprzednio przez wnioskodawcę.
W zakresie wniosku dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd zaznaczył, że wnioskodawca jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), ponieważ wniósł skargę w przedmiocie zasiłku celowego, to znaczy w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał znajdujące się w aktach sprawy pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie z 30 czerwca 2011 r., zgodnie z którym skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość świadczenia netto wynosi 634,64 zł, a łączna kwota zgromadzonych świadczeń za okres od 1 października 1998 r. do 31 maja 2011 r. wynosi 69.961,70 zł netto (k. 1431 akt administracyjnych). Natomiast, zgodnie z późniejszym pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 22 lutego 2013 r. (nadesłanym do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1115/12, którego kserokopię dołączono do akt niniejszej sprawy, k. 120), łączna kwota przysługującego świadczenia za okres 01.10.1998 – 28.02.2013 r. wynosi 108.707,13 zł brutto.
Sąd zaznaczył, że wypłata wskazanych środków uzależniona jest od woli skarżącego, co oznacza, że nie można go uznać za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. M. S. jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, a więc nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W zażaleniu, skarżący zakwestionował twierdzenia dotyczące wysokości przyznanych świadczeń i wniósł o zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do przedstawienia informacji, na jakiej podstawie renta została mu przyznana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie posiadało usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w sprawie zostało już wydane prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Nie wyklucza to możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy z uwagi na treść art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jednak Sąd Wojewódzki rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Porównanie wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy z 4 czerwca 2013 r. oraz z 17 kwietnia 2012 r. pozwala stwierdzić, że nowy wniosek nie wskazuje na zmianę okoliczności w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy postanowieniem z 26 lipca 2012 r.
Ponadto, skarżący nie zakwestionował skutecznie w odrębnym postępowaniu podstawy przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy, a właśnie brak podstaw do przyznania tego świadczenia stanowił podstawowy argument podnoszony przez niego w zażaleniu. Jednakże, dokumenty przedstawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i dołączone do akt są dokumentami urzędowymi. Zgodnie z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, "dokumenty urzędowe", sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Oznacza to, że samo wyrażenie przypuszczenia, że dokument urzędowy może być niezgodny z prawdą, nie stanowi zaprzeczenia jego prawdziwości i nie podważa jego mocy dowodowej. Strona powinna bowiem udowodnić, że dokument ten nie pochodzi od organu, który go wystawił lub że zawarte w nim oświadczenie jest niezgodne z prawdą (por. T. Demenecki [w:] A. Jakubecki (red.), J. Bodio, T. Demendecki, O. Marcewicz, P. Telenga, M. P. Wójcik, Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania cywilnego, LEX/el. 2013, komentarz do art. 244 i cyt. tam postanowienie SN z 8 stycznia 2003 r., II CKN 247/01).
Sąd orzekając w sprawie był zatem zobowiązany wziąć pod uwagę znajdujące się w aktach dokumenty – również te przedstawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego też, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie ma podstaw do zmiany wydanego wcześniej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie przyznania M. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.