Postanowienie NSA z 6 lipca 2016 r., I OZ 706/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 40/16

Sprawa

w sprawie ze skargi K. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 40/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi K. S., stwierdził, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie 2 wyroku Sąd umorzył postępowanie w sprawie, a w pkt 3 zasądził od Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto w pkt 4 odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w pozostałej części.

Sąd I instancji rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparł o art. 200 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wskazując że zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł obejmuje jedynie kwotę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Natomiast odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego uznając, że skarga została uwzględniona w nieznacznym stopniu, ograniczonym w istocie do orzeczenia co do stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania wniósł K. S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 206 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że skarga została uwzględniona w nieznacznym stopniu, ograniczonym w istocie do orzeczenia co do stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji kiedy skarga została uwzględniona w całości, z tym, że w części w jakiej dotyczyła żądania zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 21 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w następstwie uwzględnienia słuszności skargi przez sam organ po jej wniesieniu przez stronę, a przed wyrokowaniem;
2. art. 201 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, kiedy orzeczenie przez Sąd I instancji o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej nastąpiło w istocie w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., bowiem organ uwzględnił słuszność skargi po jej wniesieniu przez skarżącego, skoro usunął stan bezczynności.

W oparciu o powyższe zarzuty wnoszący zażalenie wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego postanowienia zawartego w pkt 4 wyroku przez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje także skarżącemu od organu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. (stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a.). Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSAiWSA 2009/4/63.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 21 grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ rozpoznał go wydając w dniu [...] kwietnia 2016 r. decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji, co oznacza, wbrew stanowisku Sądu I instancji, że skarga została uwzględniona w całości (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku usunął istniejące naruszenie prawa, które w warunkach rozpoznawanej sprawy stanowiła bezczynność organu i dokonując autokontroli swego działania usunął stan bezczynności, którą zarzucano w skardze. W tej sytuacji nie można uznać, że skarga została uwzględniona w nieznacznym stopniu, ograniczonym do stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu, a ponadto, że zastosowanie art. 206 P.p.s.a. uzależnione jest od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się do zawartego wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.