Postanowienie NSA z 9 października 2018 r., I OZ 706/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z. B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 589/17 oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wa 56/16 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie wniesienia środków prawnych w postępowaniu przed sądami powszechnymi postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OZ 589/17 oddalił zażalenie Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SO/Wa 56/16 o odmowie przyznania prawa pomocy wydane w sprawie z jego skargi na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie wniesienia środków prawnych w postępowaniu przed sądami powszechnymi.

Pismem z dnia 2 lipca 2018 r. Z. B. wniósł osobiście sporządzoną skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego tym postanowieniem, podnosząc jego nieważność.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności podnieść należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Stosownie do art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. W myśl art. 276 tej ustawy do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy działu VII nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Ograniczenia tego nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę o wznowienie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Przepisu art. 175 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej RP, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną RP (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 p.p.s.a.). Uchybienie w tym zakresie nie podlega konwalidacji.

W niniejszej sprawie Z. B. sporządził skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2017 roku - do jej rozpoznania jest zatem właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym skarga powinna zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika pod rygorem jej odrzucenia. Pomimo tego Z. B. wniósł skargę osobiście. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby był adwokatem lub radcą prawnym, ani którymkolwiek z podmiotów wskazanych powyżej, które z uwagi na swoją specjalistyczną wiedzę prawniczą mogą sporządzić taki środek odwoławczy osobiście. W tej sytuacji niezasadne są podnoszone przez skarżącego argumenty o przysługującym mu w przedmiotowej sprawie zwolnieniu z przymusu adwokackiego.

W konsekwencji powyższego skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 punkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 276 p.p.s.a.