Postanowienie NSA z 21 lutego 2024 r., I OZ 71/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 813/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 813/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku E. Z., odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca, pismem z dnia 17 listopada 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wnosząc o przywrócenie terminu stwierdzono, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 11 października 2023 r., a więc termin do wniesienia skargi mijał z dniem 10 listopada 2023 r. Jak wskazał pełnomocnik skarga została przygotowana i podpisana w dniu 9 listopada 2023 r., a w dniu 10 listopada 2023 r. przekazana pracownikowi kancelarii w celu wysyłki. Skarga zawierała poprawne określenie organu, do którego winna była zostać wniesiona oraz Sąd, do którego należało ją przekazać, jednak w związku z błędem pracownika kancelarii nie została wysłana w dniu 10 listopada 2023 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że brak wysłania skargi w dniu 10 listopada 2023 r. spowodowany był wyłącznie błędem pracownika kancelarii.

W ocenie skarżącej w przytoczonych okolicznościach nie można doszukać się zatem winy w uchybieniu terminu ani po stronie pełnomocnika, ani też samej strony. Błąd wystąpił w momencie przekazania skargi do wysyłki przez pracownika kancelarii, a strona postępowania nie powinna ponosić konsekwencji niezachowania staranności przez inne osoby z wyjątkiem reprezentującego ją pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmawiając przywrócenia terminu wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Błąd pracownika kancelarii obsługującej pełnomocnika skarżącej, który zaniedbał dokonania terminowej wysyłki skargi, nie stanowi okoliczności, która mogłaby skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Ponadto zauważono, że w postępowaniu administracyjnym skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika. Z uwagi na powyższe, zaskarżona decyzja doręczona została ustanowionemu pełnomocnikowi. Decyzja ta zawierała przy tym pouczenie o treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, wskazując że w rozpoznawanej sprawie winy w uchybieniu terminu nie można doszukać się ani po stronie pełnomocnika ani strony, bowiem pełnomocnik nie tylko przekazał skargę do wysyłki z zachowaniem terminu, ale również nie popełnił błędu wskazując właściwe organy w treści skargi. Błąd nastąpił w momencie przekazania skargi do wysyłki przez pracownika kancelarii, a strona postępowania nie powinna ponosić konsekwencji niezachowania staranności przez inne osoby, z wyjątkiem reprezentującego ją pełnomocnika.

Wobec powyższego, zdaniem wnoszącej zażalenie, zaskarżone postanowienie nie może się ostać i powinno podlegać uchyleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).

Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo ocenił, że podniesione przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Właściwie w tym zakresie stwierdzono, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Także działania pracowników kancelarii rozciągają się na samego pełnomocnika, bowiem fachowy pełnomocnik zobowiązany jest w taki sposób zorganizować pracę prowadzonej przez siebie kancelarii, aby z powodu jego nieobecności, czy powierzenia prowadzenia spraw jej pracownikom reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy w kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe oznacza, że błąd pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej skutkujący wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 września 2023 r. po terminie, obciąża profesjonalnego pełnomocnika i okoliczność ta nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.