Postanowienie NSA z 30 sierpnia 2013 r., I OZ 719/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Uniwersytetu Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt III SO/Łd 5/12 o wymierzeniu grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku K. N. o wymierzenie grzywny Komisji. w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z dnia 20 września 2012 r. K. N. wniosła o wymierzenie Komisji. grzywny w wysokości [...] zł - w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." - wskazując, że mimo upływu terminu określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. organ nie przekazał, złożonej przez nią skargi na bezczynność z dnia 28 lipca 2012 r., właściwemu sądowi.

W odpowiedzi na wniosek Komisja. wskazała, że sprawa doktorantki została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] października 2012 r. i ma status sprawy załatwionej. Organ stwierdził również, że skarga na bezczynność Komisji została z dniem [...] października 2012 r. rozpatrzona i uznana przez Uczelnianą Komisję. oraz przekazana na najbliższe posiedzenie Komisji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wymierzając postanowieniem z dnia 27 grudnia 2012 r. Komisji grzywnę w kwocie 1.500 zł, stwierdził, że K. N. wniosła w dniu [...] lipca 2012 r. za pośrednictwem Komisji. skargę do sądu administracyjnego na bezczynność ww. organu, dotyczącą nierozpoznania jej wniosku o stypendium socjalne w roku akademickim 2011/2012. Zatem termin do jej przekazania wraz z aktami upłynął w dniu [...] sierpnia 2012 r. Organ zaś do dnia rozprawy nie przekazał sądowi skargi na bezczynność wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

Odnosząc się do okoliczności wskazywanych w odpowiedzi na wniosek, Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Uznanie skargi na bezczynność za zasadną i wydanie w tym przedmiocie decyzji w dniu [...] października 2012 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym spowodować wykonanie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zważywszy zatem, że obowiązek ten nie został wykonany przez organ, zachodziła podstawa do wymierzenia grzywny.

Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny Sąd Wojewódzki wskazywał, że tak orzeczona kwota osiągnie cel przewidziany w przepisie art. 55 § 1 P.p.s.a. Grzywna jest bowiem odpowiednim środkiem dyscyplinującym Komisję, odpowiada czasowi uchybienia i stanowi wystarczającą dolegliwość.

Komisja., zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, podnosiła, że Sąd I instancji wymierzając organowi grzywnę nie wziął po uwagę, że jest on "wyjątkową stroną postępowania" albowiem specyfika jego działania stanowiła przyczynę zaniechania dopełnienia ww. obowiązków. Komisja składa się z członków, którymi są doktoranci i pracownik Centrum Obsługi Studenta U. Zgodnie zaś z treścią w § 14 ust. 2 i 3 Regulaminu pomocy materialnej dla Studentów i Doktorantów U., stanowiącego Załącznik do zarządzenia nr 139 Rektora U. z dnia 30 września 2011 r., organ ten z wyłączeniem lipca i sierpnia WKS-S i UKS-S zbiera się na posiedzenia do 10-tego dnia każdego miesiąca. W razie potrzeby, jego przewodniczący a także odpowiednio dziekan lub Rektor U. może zarządzić dodatkowe posiedzenie komisji. Jeżeli komisja nie przyjęła rocznego harmonogramu posiedzeń, terminy poszczególnych posiedzeń ustala przewodniczący komisji, zawiadamiając o nich członków komisji najpóźniej na siedem dni przed planowanym terminem posiedzenia.

Skarżąca podkreśliła, że w rozpatrywanym terminie nie było obowiązującego rocznego harmonogramu posiedzeń komisji a więc w okresie, w którym wnioskodawczyni oczekiwała na rozpoznanie sprawy nie odbywały się posiedzenia tego organu. Był to okres sesji egzaminacyjnych a później wakacyjny. Specyfika funkcjonowania komisji na Uczelni spowodowała, iż nie było fizycznej możliwości zwołania jej posiedzenia. Dlatego też decyzja w sprawie została wydana dopiero na najbliższym posiedzeniu tj. w dniu [...] października 2012 r.

Jej zdaniem, Sąd I instancji ponadto nie dostrzegł, że skarżąca rozpoznała skargę K. N. na posiedzeniu w dniu [...] października 2012 r. i uznała ją, co powodowało, że wniosek o wymierzenie grzywny stał się bezprzedmiotowy. Następnie Komisja przekazała sprawę do Komisji., która wydała w dniu [...] października 2012 r. decyzję o odmowie przyznania stypendium. K. N. złożyła do Uczelnianej Komisji. wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok 2011/12. Następnie w dniu [...] maja 2012r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na to zażalenie przesłano K. N. pismo wyjaśniające, które nie zostało przez nią odebrane i pomimo tego w dniu [...] lipca 2012 r. złożyła ona skargę na bezczynność organu a następnie wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 par 1 P.p.s.a.

Skarżąca podkreśliła, że celem takiego wniosku jest tylko zwalczanie opieszałości organu, a jej brak czyni go bezprzedmiotowym. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie. Organ nie przekazał tej skargi albowiem po rozpoznaniu jej uznał skargę i przekazał sprawę do Komisji. celem podjęcia decyzji dopełniając swój obowiązek. Wnioskodawczyni w dniu [...] lipca 2012 r. wniosła za pośrednictwem tej Komisji skargę na bezczynność w przedmiocie nierozpoznania wniosku o stypendium socjalne, tj. w okresie kiedy na uczelni trwa przerwa wakacyjna i Komisja zgodnie z treścią § 14 ww. regulaminu nie obraduje. Zatem termin przekazania tej skargi, który upływał w dniu [...] sierpnia 2012 r. nie mógł być dotrzymany.

Skarżąca wskazywała ponadto, że wysokość wymierzonej grzywny budzi zastrzeżenia. Jest ona bowiem nieadekwatna do przewinienia organu wobec wnioskodawczyni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Z kolei według art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie nieprzekaznia przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Okoliczności sprawy, jak i argumentacja podniesiona przez skarżącą w zażaleniu nakazuje uznać prawidłowym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym przez Komisję. postanowieniu.

Odnosząc się do samej grzywny, wymierzonej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., należy zaznaczyć, że – wbrew twierdzeniom skarżącego organu - ma ona charakter mieszany: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny. Bez znaczenia zatem pozostaje, że organ przed rozpoznaniem wniosku o wymierzeniem grzywny, jak również przed samym doręczeniem mu tego pisma, prześle do Sądu Wojewódzkiego skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Zawarte w tym przepisie stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2", oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Tym bardziej neutralną dla orzeczenia grzywny w trybie ww. przepisu, pozostaje okoliczność uznania przez organ skargi na bezczynność za uzasadnioną i w konsekwencji wydanie w postępowaniu administracyjnym stosowanego orzeczenia. Nie wpływa ono bowiem na okoliczność oceny, czy sama skarga na bezczynność została przekazana do sądu w ustawowym terminie. Zachowanie organu nie może w związku z powyższym prowadzić do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie wymierzenia grzywny zainicjowanego na skutek jej uwzględnienia.

Bez znaczenia w niniejszym przypadku również pozostają okoliczności dotyczące trybu pracy organu zobligowanego do przekazania samej skargi na bezczynność. Obowiązkiem organu jest bowiem takie zorganizowanie swojej pracy, aby strona nie ponosiła negatywnych skutków procesowych zwłaszcza, jeżeli skarga dotyczy jego bezczynności. Podkreślenia również wymaga, że w świetle § 14 ust. 2 powoływanego przez skarżącą regulaminu, który dołączyła do akt niniejszej sprawy, w razie potrzeby przewodniczący komisji a także odpowiednio dziekan lub Rektor U. może zarządzić dodatkowe posiedzenie komisji. Istniała zatem możliwość jej zwołania w tym czasie. Ponadto członkowie Komisji muszą mieć świadomość zakresu i wagi powierzonych im zadań oraz obowiązków, jakie na nich ciążą w związku z pełnioną funkcją. Nie można zatem uznać, iż okoliczność, że w skład tego organu wchodzą doktoranci i pracownik Centrum Obsługi Studenta U., w dostateczny sposób uzasadniała jego opieszałość.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 P.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Wojewódzki wymierzając grzywnę wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi oraz przyczyny niedopełnienia obowiązku. Zatem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył organowi administracji publicznej grzywnę w stosownej wysokości, wyjaśniając powody rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.