Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r. o sygn. akt III SA/Lu 640/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] października 2017 r. została doręczona skarżącemu w dniu 17 października 2017 r. (karta nr 23 akt administracyjnych). Odbiór przesyłki pokwitowała żona skarżącego. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 16 listopada 2017 r. Skarga została natomiast złożona w dniu 23 listopada 2017 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym – karta nr 4 akt sądowych), a więc 7 dni po upływie terminu do jej wniesienia.
W dniu 8 grudnia 2017 r. skarżący wniósł do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz opatrzone tą datą pismo wskazujące m. in. okoliczności uchybienia terminu do wniesienia skargi. Z kolei odpis postanowienia z dnia 6 grudnia 2017 r. został doręczony skarżącemu w dniu 12 grudnia 2017 r. Następnie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. referendarz sądowy przyznał T. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Odpis postanowienia z dnia 6 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu odebrał w dniu 18 maja 2018 r. W dniu 25 maja 2018 r. wniósł on zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W dniu 6 czerwca 2018 r. WSA w Lublinie uwzględnił ten wniosek.
W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi T. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako ppsa) z powodu odrzucenia skargi w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 8 grudnia 2017 r., które należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Stąd też rozstrzygnięcie Sądu I instancji było przedwczesne.
Wniosek nie został rozpoznany do dnia złożenia niniejszego zażalenia. Wskazane pismo potraktowane zostało w toku postępowania przed Sądem I instancji jako zażalenie na postanowienie z dnia 6 grudnia 2017 r., jednak nie stanowi ono zażalenia, gdyż zostało złożone do akt sprawy przed datą doręczenia tego orzeczenia, co nastąpiło dnia 12 grudnia 2017 r.
Skarżący złożył pismo z dnia 8 grudnia 2017 r. najprawdopodobniej na skutek powzięcia informacji o odrzuceniu jego skargi oraz powodach takiej decyzji procesowej sądu. Wówczas po raz pierwszy dowiedział się o tym, że faktycznie uchybił terminowi. Co prawda, skarżący w piśmie w sposób literalny nie precyzuje wniosku o przywrócenie terminu, niemniej intencję skarżącego co do złożenia takiego wniosku można wywieść z całokształtu treści pisma. Skarżący poza powtórzeniem zarzutów co do samej treści decyzji organu, podaje niezawinione przez siebie powody, dla których uchybił terminowi (wyjazd w delegację, nagła śmierć teściowej, konieczność zorganizowania pochówku). Jednocześnie wnosi o "ponowne rozpoznanie jego skargi", co wobec wskazanych wyżej treści należy uznać za wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Należy podkreślić, że w toku postępowania skarżący, niereprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i niepouczony o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, mógł sformułować wniosek w sposób przedstawiony powyżej, bez dodatkowych negatywnych dla siebie konsekwencji procesowych.
Dodatkowo podkreślono, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został złożony w ustawowym terminie 7 dni, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (postanowienie NSA z 12 marca 2014 r., I OSK 424/13).
Zarówno doktryna jak i orzecznictwo są zgodne co do tego, że możliwym jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi po jej odrzuceniu przez sąd I instancji, tak m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3288/05 oraz Wojciech Chróścielewski ("Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego" Państwo i Prawo 2004 nr 3, s. 71).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie postanowienie WSA w Lublinie, odrzucające skargę T. K. na decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.
W zażaleniu na wymienione postanowienie zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 86 § 1 ppsa. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Natomiast art. 86 § 1 ppsa stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza akt sądowych nie pozostawia wątpliwości, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Została ona odrzucona przez Sąd I instancji w dniu 6 grudnia 2017 r. Z kolei powoływane w zażaleniu pismo z dnia 8 grudnia 2017 r. wpłynęło do Sądu już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Zatem w dacie odrzucenia skargi przez WSA w Lublinie w aktach niniejszej sprawy nie było pisma mogącego stanowić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska strony wnoszącej zażalenie, że odrzucenie skargi było przedwczesne, skoro wniosek o przywrócenie terminu wpłynął dopiero po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zażalenia, koncentrująca się wokół dopuszczalności złożenia takiego wniosku po odrzuceniu skargi, nie odnosi się do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na marginesie należy zaznaczyć, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu po odrzuceniu skargi nie pozbawia strony skarżącej ochrony prawnej, gdyż nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu go, nawet po uprawomocnieniu się orzeczenia odrzucającego skargę. W przypadku uwzględnienia takiego wniosku następuje uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, a w razie potrzeby również uchylenie postanowienia o stwierdzeniu prawomocności. Jednakże podkreślenia wymaga, że kwestia nierozpatrzenia ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu, zawartego w piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r., nie może zostać zbadana przez NSA w ramach rozpatrywanej sprawy, gdyż odnosi się do odrębnej kwestii procesowej, wykraczającej poza ramy niniejszego postępowania zażaleniowego.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
.........................................
- Małgorzata Jaśkowska