Postanowienie NSA z 21 sierpnia 2019 r., I OZ 723/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 415/19 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za prowadzenie domu pomocy społecznej bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 3 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji strona skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu. Nadto Sąd ten zwrócił uwagę, że zapłata wymierzonej kary pieniężnej, jak każde świadczenie finansowe, jest ze swej istoty czynnością "odwracalną" i w każdym czasie może zostać zwrócone. W przypadku korzystnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia uiszczona kara podlegać będzie zwrotowi.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło skarżące stowarzyszenie, zarzucając orzeczeniu niezasadną odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego wykonanie przedmiotowej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem stowarzyszenie nie posiada środków w kwocie 20 000 zł – stowarzyszenie utraci płynność finansową oraz nie będzie miało środków na prawidłowe prowadzenie schroniska. Sąd pierwszej instancji nie przeanalizował dokumentów zebranych w aktach sprawy, nadto nie wziął pod uwagę okoliczności nie przedstawionych przez skarżące stowarzyszenie, wbrew zasadzie oficjalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), "p.p.s.a.", wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.

Z powyższego wynika, że skarżący powinien we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem żądając udzielenie ochrony tymczasowej skarżące stowarzyszenie we wniosku powinno wskazać na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić – mogło się oczywiście odwołać do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy lub też załączyć nowe dowody. W niniejszej sprawie stowarzyszenie ograniczyło swój wniosek jedynie do żądania wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi w ogólne do niego się nie odniosło. Dopiero w zażaleniu przedstawiło jakąkolwiek argumentację wymaganą przez ww. przepis.

Wbrew twierdzeniom skarżącego na Sądzie pierwszej instancji nie spoczywał obowiązek wydania swoistego "orzeczenia wstępnego" i szukania argumentów i dowodów w aktach sprawy na poparcie wniosku złożonego przez stronę. Sąd nie był zobligowany do działania w tej kwestii za stronę. Skoro tak, to za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uzasadnienia wniosku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wpadkowej nie stoi na przeszkodzie stronie do złożenia kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.