Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 199/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącemu T. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 28 czerwca 2011 r., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że jego sytuacja materialna jest bardzo zła, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, orzeczony został wobec niego zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i zajmowania stanowiska w zarządach spółek prawa handlowego, nie posiada żadnych ruchomości ani nieruchomości, poza lokalem użytkowanym, który nie jest przedmiotem zajęcia komorniczego w prowadzonym przeciwko wnioskodawcy postępowaniu egzekucyjnym, utrzymuje się z zasiłku otrzymywanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
We wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia sprzeciwie, skarżący wniósł o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na swą bardzo złą sytuację finansową. Do sprzeciwu załączono zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wałbrzychu o wypłacie T. K. w roku 2011 r. zasiłków, w łącznej kwocie 1 726,00 złotych.
Sąd I instancji rozpoznając w/w sprzeciw wskazał, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nadto Sąd I instancji zaznaczył, że skarżący wykazał, poprzez przedstawienie stosownych zaświadczeń, że prowadzone jest przeciwko niemu szereg postępowań egzekucyjnych, a jedynym jego źródłem utrzymania są zasiłki otrzymywane z organów pomocy społecznej. Sąd I instancji mając na względzie przedstawione okoliczności stwierdził, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Konsekwencją zaś dokonania takiego ustalenia, wobec wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie całkowitym.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. K., wnosząc o jego uzupełnienie w zakresie zwolnienia od kosztów kontaktu z pełnomocnikiem, sporządzania na jego rzecz dowodów nie będących w aktach sądowych. Nadto skarżący wniósł o rozpoznanie zażalenia z jego czynnym udziałem na posiedzeniu jawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posługuje się terminem przyznanie prawa pomocy, definiując je jako zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego bądź rzecznika patentowego - art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j., dalej jako "p.p.s.a."). Prawo to może być przyznane stronie:
- - w zakresie całkowitym (obejmuje wówczas zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania; bądź
- - w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo opłat sądowych, albo tylko ustanowienie pełnomocnika) - gdy strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 w zw. z art. 245 § 1,2 i 3 p.p.s.a.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż instytucja przyznania prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady, iż strona ponosi koszty postępowania.
Stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie. Rozpoznając sprawę Sąd I instancji wszechstronnie i wyczerpująco odniósł się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Wyjaśnić należy, iż nie ma żadnego przepisu dającego sądowi administracyjnemu możliwość zmiany przyznanego skarżącemu prawa pomocy w zakresie żądanym przez skarżącego.
Nadto wyjaśnić należy, że stosownie do art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenia na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o rozpoznanie zażalenia na rozprawie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.