Postanowienie NSA z 5 października 2010 r., I OZ 736/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SAB/Wa 137/09 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełnomocnik skarżącej w dniu 30 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku podając, że rzeczywista przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 28 lipca 2010 r., gdyż tego dnia poinformowany został o kluczowych pismach w sprawie. Pełnomocnik załączył do wniosku oświadczenie skarżącej, iż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie do 28 lipca 2010 r. przekazywać informacji na temat stanu sprawy. Ponadto dołączono kserokopię faksu zaświadczenia nr 10/10 wydanego przez biegłego lekarza sądowego, z którego wynika że J. K. nie może stawić się na rozprawę sądową przez okres 6 miesięcy.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt VII SAB/Wa 137/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując, że z przedłożonego przez pełnomocnika skarżącej zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że ma ona kłopot w porozumiewaniu się. Sąd zauważył ponadto, że przedmiotowe zaświadczenie wystawił lekarz o specjalności chirurgii ogólnej i urazowo – ortopedycznej.

Sąd zauważył, że pełnomocnik skarżącej w dniu 29 czerwca 2010 r. otrzymał z Sądu kserokopie akt sądowych sprawy, łącznie z kserokopią uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu tę właśnie datę należy uznać za moment, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. W związku z tym Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu powinien być wniesiony najpóźniej do dnia 6 lipca 2010 r.

Na to postanowienie w imieniu skarżącej zażalenie złożył radca prawny M. J. podnosząc, że za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu należy przyjąć dzień otrzymania "kluczowych dokumentów w sprawie pozwalających sporządzić skargę kasacyjną", czyli dzień 28 lipca 2010 r. Podkreślono, że te kluczowe dla skargi pisma i dokumenty pełnomocnik skarżącej otrzymał dopiero w dniu 28 lipca 2010 r. z uwagi na niepełnosprawność i zły stan zdrowia skarżącej.

Wskazano ponadto, że w sytuacji, gdy Sąd miał wątpliwości, na czym polegała niedyspozycja zdrowotna skarżącej, powinien ją wezwać do przedłożenia dodatkowych dokumentów, czego jednak nie uczynił, zaś powzięte wątpliwości rozstrzygnął na jej niekorzyść, co stoi w sprzeczności z zasadą "in dubio pro reo".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Natomiast w myśl postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić (a nie udowodnić) okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Podkreślić trzeba, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przy czym zaznaczyć należy, że art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.

Dodać przy tym należy, że miernik staranności, o którym mowa jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym.

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie wskazał okoliczności, które wyczerpują przesłankę braku winy, o której mowa powyżej. Stan zdrowia skarżącej nie został bowiem potwierdzony dokumentacją lekarską, zaś kategoryczne twierdzenie pełnomocnika, że ten stan uniemożliwiał kontakt z nią, nie znajduje oparcia w aktach sprawy.

Również argumenty dotyczące rzekomo brakujących dokumentów z postępowania przez ZUS nie wyczerpują przesłanki braku winy określonej w art. 87 § 2 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji