Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1151/07 oddalił skargę W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania. W dniu 3 grudnia 2007 r. skarżący otrzymał odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, który to wyrok uprawomocnił się z dniem 3 stycznia 2008 r.
Przy piśmie z dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd pierwszej instancji zwrócił Ministrowi Infrastruktury akta administracyjne niniejszej sprawy.
W dniu 26 lutego 2008 r. skarżący złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządzoną osobiście skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1151/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 319/08 uchylił to postanowienie i przekazał wniosek skarżącego do ponownego rozpoznania, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez nadesłanie skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego.
Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek W. K. bez rozpoznania, w związku z nienadesłaniem przez skarżącego skargi kasacyjnej sporządzonej przez radcę prawnego lub adwokata.
W dniu 8 sierpnia 2008 r. skarżący złożył w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie radcy prawnego, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie w dniu 24 września 2008 r. wyznaczyła radcę prawnego M. K. W dniu 26 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożone zostało pełnomocnictwo procesowe udzielone przez skarżącego radcy prawnemu M. K..
W dniu 5 grudnia 2008 r. pełnomocnik zapoznał się w Sądzie z aktami sprawy, zaś w dniu 12 stycznia 2009 r. złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, że W. K. jest osobą schorowaną, mającą poważne problemy z poruszaniem się, w związku z czym, pełnomocnik dopiero w dniu 4 stycznia 2009 r. mógł osobiście spotkać się ze skarżącym w jego miejscu zamieszkania by móc zapoznać się ze zgromadzoną przez lata dokumentacją sprawy. Pełnomocnik wskazał również, że skarżący jako osoba niepełnosprawna, w podeszłym wieku ma problemy ze zrozumieniem pouczeń zawartych w pismach Sądu dotyczących między innymi przymusu radcowsko – adwokackiego wymaganego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1151/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wskazując, że został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd podał, że w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym strona reprezentowana jest przez pełnomocnika procesowego, wskazany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, biegnie od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać stosownej czynności procesowej.
W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien złożyć najpóźniej w dniu 3 grudnia 2008 r., to jest w ostatnim dniu siedmiodniowego terminu, licząc od dnia 26 listopada 2008 r. kiedy to przedłożył w Sądzie pełnomocnictwo procesowe udzielone przez skrżącego. Zdaniem Sądu już wówczas pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami sądowymi, z których jednoznacznie wynikało, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że już w chwili uzyskania takiej informacji, pełnomocnik skarżącego, dysponujący z racji wykonywanego zawodu fachową wiedzą prawniczą, powinien podjąć stosowne działania mające na celu wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządzenia samej skargi kasacyjnej, wnioskując na przykład o dołączenie do sprawy akt administracyjnych w przypadku niemożności uzyskania potrzebnej dokumentacji od skarżącego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnik skarżącego o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 5 grudnia 2008 r. zapoznając się z aktami sprawy, to siedmiodniowy termin upłynąłby w dniu 12 grudnia 2008 r., zaś przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu (wraz ze skargą kasacyjną) wniesiono dopiero w dniu 12 stycznia 2009 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec czego podlega on odrzuceniu.
Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, podnosząc, że terminem, od którego należy liczyć siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 wskazanej wyżej ustawy, jest dzień 4 stycznia 2009 r., to jest dzień, w którym w mieszkaniu skarżącego zapoznał się z pełną dokumentacją sprawy.
Pełnomocnik podniósł, że w dniu 5 grudnia 2008 r. mógł jedynie przejrzeć akta, żeby się zorientować, czego dotyczył spór oraz złożył wniosek o sporządzenie kopii niektórych dokumentów. Nie do przyjęcia jest dla pełnomocnika skarżącego twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że powinien on złożyć wniosek o dołączenie do akt niniejszej sprawy odesłanych akt administracyjnych.
Pełnomocnik podniósł ponadto, że nie mógł się skontaktować ze skarżącym, by zapoznać się wszystkimi decyzjami administracyjnymi, jakie zapadły w niniejszej sprawie, a których nie było w aktach i w których posiadaniu był skarżący. Wskazano, że do takiego spotkania ze skarżącym i przejrzenia tychże dokumentów doszło w dniu 4 stycznia 2009 r., i od tej też daty – zdaniem pełnomocnika skarżącego – należy liczyć siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W końcowej części przedmiotowego zażalenia pełnomocnik skarżącego wskazał, że prawo pomocy zostało ustanowione niezgodnie z art. 243 i art. 246 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie uzasadniając swojego stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że termin, o którym mowa we wskazanym przepisie rozpoczął swój bieg w dniu 26 listopada 2008 r., to jest dzień po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej skarżącemu dokonania czynności (czyli dzień złożenia w Sądzie pełnomocnictwa) i zakończył się w dniu 3 grudnia 2008 r. Za Sądem pierwszej instancji należy także podkreślić, że nawet gdyby przyjąć, iż pełnomocnik skarżącego o uchybieniu terminu dowiedział się w dniu 5 grudnia 2008 r. zapoznając się z aktami sprawy, to siedmiodniowy termin upłynąłby w dniu 12 grudnia 2008 r., zaś przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu (wraz ze skargą kasacyjną) wniesiono dopiero w dniu 12 stycznia 2009 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu wskazać, że okoliczność odesłania akt administracyjnych do organu, nie zwalniała pełnomocnika skarżącego z obowiązku zapoznania się z tymi aktami w siedzibie organu lub też zawnioskowania o dołączenie do akt niniejszej sprawy odesłanych akt administracyjnych, który to obowiązek powstał w dniu 26 listopada 2008 r., to jest w dniu złożenia stosownego pełnomocnictwa. Podkreślić bowiem należy, że skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego – który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem tego zawodu, w związku z czym oczekiwać można od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zaznaczyć, że przedmiotem jego rozważań mogła być tylko i wyłącznie kontrola zasadności wydania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009 r., zatem pozostałe argumenty podnoszone w zażaleniu nie mogły być przedmiotem rozpoznania.
W związku z tym uznać należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2009 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie narusza obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.