Postanowienie NSA z 2 lipca 2015 r., I OZ 738/15

Wydany

2 lipca 2015 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 112/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Skład

Sędzia NSA Paweł Miładowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych na realizację usług opiekuńczo-pielęgnacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], o ustaleniu należności w wysokości 1373,31 złotych i rozłożenia tej należności na 15 miesięcznych rat, w tym pierwsza rata 71,31 zł oraz kolejne 14 rat po 93 zł. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrywany wniosek jest bowiem zupełnie pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia. Nie jest z kolei rolą Sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I OZ 663/14). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie daje zatem podstaw do wydania korzystnego dla strony rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 8 października 2013 r., II OSK 2290/13).

Zażalenie na ww. postanowienie złożył Z. L., podnosząc, że sąd administracyjny powinien z urzędu uwzględnić okoliczności decydujące o wstrzymaniu. W tym zakresie skarżący wskazał na charakter przedmiotowej sprawy, która dotyczy zwrotu należności pieniężnej. Ponadto podniósł, że w skardze skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy i nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, a nadto sam ustawodawca zadecydował, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).

W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że skarżący nie wykazał, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Nie zmienia to faktu, że w sytuacji gdy z akt sprawy wynikają określone okoliczności dotyczące wniosku o wstrzymanie, Sąd powinien je uwzględnić rozpoznając taki wniosek. W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącym, że konieczność spłaty zobowiązania, skutkująca znacznym uszczupleniem w pewnej perspektywie czasowej środków przeznaczanych na zaspokojenie bieżących potrzeb, może stanowić o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenie takiej okoliczności musi jednak wynikać z przedstawionego przez wnioskodawcę w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego obejmującego nie tylko uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki, lecz również posiadany majątek. Może on bowiem umożliwiać wnioskodawcy zaspokojenie zobowiązania, które jest zobligowany uiścić.

W niniejszym przypadku skarżący wskazał źródło dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające wspólnie z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz katalog ponoszonych wydatków. Przedstawione przez niego informacje w tym zakresie nie mogły jednak zostać uznane za dostateczne. Z przedstawionych przez skarżącego danych wynika bowiem, że wspólnie z żoną uzyskuje dochody w wysokości 4546 złotych (netto), zaś wykazane wydatki (utrzymanie mieszkania i zakup leków) to łącznie 1430 złotych. Ponadto wskazał, że posiada zaciągnięte kredyty, jednak nie wskazał ich wysokości, ani miesięcznych rat z tego tytułu. Nie jest to zatem w pełni przedstawiona sytuacja finansowa skarżącego. Braki w tym zakresie świadczą o niewykazaniu przez skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie można bowiem skonfrontować twierdzeń skarżącego co do realnej możliwości wpływu zaskarżonej decyzji na znaczne uszczuplenie środków przeznaczonych na comiesięczne utrzymanie gospodarstwa domowego, mając na względzie, że w skali jednego miesiąca decyzja ta stanowi obciążenie dla budżetu domowego w wysokości 71,31 zł za pierwszą ratę, zaś za kolejne raty 93 zł. Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika, że równocześnie w stosunku do skarżącego organy administracyjne prowadziły trzy postępowania i wydawały w tych sprawach decyzje dotyczące zwrotu należności pieniężnych. Biorą pod uwagę w ogólności skutki jakie te decyzje wywołują w skali miesiąca należy wskazać, że w pierwszym miesiącu ich wykonania stanowią obciążenie na łączną kwotę w wysokości 324,66 złotych; w kolejnych miesiącach to maksymalnie 260,25 złotych, a po piętnastu miesiącach przez kolejne 5 miesięcy – 167,25 złotych. W zestawieniu z dochodami uzyskiwanymi w gospodarstwie domowym skarżącego i ponoszonymi w nim wskazanymi wydatkami, nie można uznać, że ww. kwoty miesięcznych rat dotyczące zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych na realizację usług opiekuńczo-gospodarczych mogą mieć jakikolwiek wpływ na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tę ocenę nie ma wpływu także argumentacja zażalenia związana z ustawowym zwolnieniem skarżącego od kosztów w sprawach sądowych. W świetle ww. przepisu okoliczność ta nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie świadczy bowiem o wystąpieniu w niniejszej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Podnoszony zatem przez skarżącego zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mógł w związku z powyższym zostać uznany za uzasadniony. Co prawda, Sąd I instancji nie rozpoznał wniosku w całokształcie przedmiotowej sprawy, tj. w oparciu o posiadane przez Sąd dokumenty, jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.