Postanowienie NSA z 3 lutego 2016 r., I OZ 74/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SAB/Gd 19/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. K., M. J. i J. G.

Sprawa

w sprawie ze skargi B. J. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

B. Ja., w zainicjowanym wniesioną przez nią skargą na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, postępowaniu, złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziów WSA K. K., M. J. i J. G., wskazując, że ww. sędziowie nie mogą zagwarantować bezstronności w jej sprawie. Podała, iż wielokrotnie wszczynała postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, jednak nie jest należycie i bezstronnie traktowana. Jest przeświadczona, że ww. skład orzekający nie może zagwarantować jej rzetelnego i sprawiedliwego procesu.

Każdy z wymienionych sędziów złożył do akt pisemne wyjaśnienie, w którym oświadczył, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie.

Oddalając ww. wniosek – na podstawie art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał go za bezzasadny.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Wojewódzki wskazywał, że w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności przemawiających za wyłączeniem któregokolwiek z ww. sędziów.

Zdaniem Sądu, nie mógł przy tym stanowić okoliczności budzącej wątpliwość co do bezstronności sędziego fakt jego uczestnictwa w składzie orzekającym, który wydał w innej sprawie orzeczenie nie odpowiadające oczekiwaniom strony, jak również samo przeświadczenia strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie. Samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziów, których wniosek o wyłączenie dotyczy, w sposób niekorzystny dla wnioskodawczyni czy też jej zdaniem błędny, nie wystarczał więc do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, jednak nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Zaznaczył również, że z oświadczeń sędziów, których wniosek dotyczy wynika, że nie zachodzą jakiekolwiek podstawy uzasadniające ich wyłączenie.

B. J. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku zażaleniu, kwestionując jego prawidłowość, wskazywała, że Sąd nie dokonał należytej weryfikacji złożonych przez sędziów WSA K. K., M. J. i J. G. oświadczeń, w których poświadczyły nieprawdę, zatajając, że wielokrotnie brały udział w wydawaniu orzeczeń niekorzystnych dla skarżącej, które były niezgodne z prawem, działając w ten sposób na jej szkodę.

Prezydent Miasta S., w odpowiedzi na zażalenie, wnosząc o jego oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, podzielił wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów. Za takie okoliczności w żadnym razie nie mogą być bowiem uznane twierdzenia, że wskazani we wniosku sędziowie wchodzili w skład Sądu, który w innych sprawach wydał niezgodne z wolą skarżącej orzeczenia, jak również, że prowadzą oni postępowania sądowe w sposób wadliwy. Należy bowiem zgodzić się z Sądem I instancji, iż prawidłowość takich orzeczeń (jak również całego postępowania), może być poddana kontroli instancyjnej. Wyrażone w nich przez Sąd stanowisko nie może zaś rzutować na wyłączenie sędziego od rozpoznawania innej sprawy.

Podkreślenia również wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczenia wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziów było zgodne z prawem.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).

W sytuacji zatem, gdy wymienieni na wstępie sędziowie złożyli oświadczenia, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie i brak jest podstaw do ich podważenia, a podniesione przez skarżącą zarzuty nie były zasadne, złożony przez nią wniosek nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd I instancji.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.