Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku E. D., na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej P.p.s.a., wymierzył Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej grzywnę w wysokości 11.775,52 złotych za nieprzekazanie do sądu skargi.
Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, w dniu 10 czerwca 2008 roku została nadana w polskim urzędzie pocztowym przesyłka zawierająca skargę E. D. na odmowę udostępnienia mu pełnej dokumentacji prowadzonych przez organy Służby Więziennej postępowań wyjaśniających. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 19 czerwca 2008 roku.
Do dnia wydania przez sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia, a więc do dnia 29 kwietnia 2009 roku, Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie przekazał do sądu powyższej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tą skargę.
Jednocześnie pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], stanowiącym odpowiedź na ww. skargę organ poinformował wnioskodawcę, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, powołując się przy tym na § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467), zwanego dalej Rozporządzeniem.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że organ bezwzględnie był zobligowany do przekazania przedmiotowej skargi do sadu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne. Wskazał również, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 P.p.s.a.
Jednocześnie wymierzając organowi grzywnę w wysokości czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2008 roku, Sąd wskazał, że na taką wysokość grzywny wpływ miało to, że przed rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku organ ostatecznie nie wypełnił ustawowego obowiązku przekazania akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią do sądu, mimo, że jest w ich posiadaniu. Sąd wskazał również na okres jaki upłynął od dnia wniesienia skargi oraz to, że organ nie uzasadnił dostatecznie powodów, dla których nie przekazał Sądowi ww. dokumentów.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie w oparciu o art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a., podnosząc zarzut naruszenia przepisów:
- – art. 55 § 1 P.p.s.a. przez błędne ustalenie, iż organ do czasu rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie przekazał sądowi akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, a także pominięcie wszystkich okoliczności sprawy, a mianowicie faktu, iż skarga E. D. z dnia [...] czerwca 2008 r. na działanie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w zakresie stanowiska w przedmiocie udostępnienia dokumentacji zgromadzonej w trakcie badania zarzutów zawartych w skargach, nie podlega kontroli sadu administracyjnego z uwagi na to, że nie mieści się w katalogu czynności i aktów poddanych nadzorowi sadowemu, których numerus clausus zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. i skarga ta stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podlega odrzuceniu;
- – art. 49 P.p.s.a. polegające na braku wezwania organu do uzupełnienia braków formalnych pisma strony z dnia [...] marca 2009 r. poprzez oznaczenie rodzaju pisma, dołączenie pełnomocnictwa i dołączenie jego odpisu lub poprawienia tego pisma zgodnie z brzmieniem art. 46 § 1 P.p.s.a, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pismem z dnia 25 marca 2009 r. organ przesłał do Sądu kopię dokumentów zebranych w sprawie wraz ze skargą E. D. z dnia [...] czerwca 2008 r. wyjaśniając w jakim trybie rozpatrzył przedmiotową skargę oraz stwierdził, iż w sprawie skarżącego nie były podejmowane decyzje w rozumieniu art. 104 K.p.a. Jednocześnie wnoszący zażalenie podniósł, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wymierzając grzywnę wskazał, iż na jej wysokość wpłynął m.in. fakt, że organ do czasu rozpatrzenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie przesłał do sadu administracyjnego akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią.
W dalszej części organ zarzucił, że Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wymierzając organowi grzywnę nie wziął pod uwagę faktu, iż skarga E. D. z dnia [...] czerwca 2008 r. na działanie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w zakresie stanowiska w przedmiocie udostępnienia dokumentacji zgromadzonej w trakcie badania zarzutów zawartych w skargach, nie podlega kontroli sądu administracyjnego z uwagi na to, że nie mieści się w katalogu czynności i aktów poddanych nadzorowi sądowemu, których wyliczenie zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. i skarga ta stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Pismem procesowym z dnia 8 lipca 2009 roku E. D. podtrzymał swój wniosek o wymierzenie organowi grzywny wskazując, że zarzuty podniesione przez organ w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, w ślad za uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II FPS 1/08, należy wskazać, iż od postanowienia wydanego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., zgodnie z art. 173 § 1 in fine w związku z art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a., służy stronie zażalenie. W konsekwencji, wniesiony przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny, choć nie zasługuje on na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Według art. 54 § 2 P.p.s.a. organ ten przekazuje skargę wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 P.p.s.a. Nie czyni zadość temu obowiązkowi przesłane przez organ pismo z dnia 25 marca 2009 roku, w którym zawarto jedynie informację, że skargi E. D. z dni [...] marca 2008 r. i [...] czerwca 2008 roku zostały załatwione na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151, poz. 1467). Pismo to w żadnym razie nie może zostać potraktowane jako odpowiedź na skargę skarżącego, albowiem w żadnym zakresie nie odnosi się ono do zarzutów wskazanych w skardze.
Nie można również przyjąć, że organ spełnił obowiązek przesłania sądowi administracyjnemu skargi E. D. wraz z ww. pismem, albowiem w załączonych dokumentach znajduje się jedynie kopia skargi poświadczona za zgodność z oryginałem przez pracownika organu.
Podkreślenia wymaga, iż konsekwencją pośredniego trybu wnoszenia skargi jest to, że obecnie to organ, do którego wpłynęło skarga zobowiązany jest do nadania jej dalszego biegu poprzez sporządzenie odpowiedzi na skargę, skompletowania akt sprawy i przekazania do właściwego sądu administracyjnego. W tym względzie obowiązek wypełnienia woli strony skarżącej - zaskarżenia działania lub bezczynności organu do sądu administracyjnego - spoczywa na organie administracji publicznej, który nie ma podstaw do oczekiwania wyjaśnień od sądu administracyjnego co do sposobu postępowania.
Wobec powyższego słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że do dnia rozpoznawania przedmiotowej sprawy organ ostatecznie nie wypełnił ustawowego obowiązku przekazania akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią do Sądu, mimo, że jest w ich posiadaniu.
Wskazania wymaga również to, że to do Sądu należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych. Bezpodstawnym jest zatem niewypełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z tego względu, iż organ uznał, że skarga nie podlega kontroli sądu administracyjnego z uwagi na to, że nie mieści się w katalogu czynności i aktów poddanych nadzorowi sądowemu, których wyliczenie zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. Ocena taka nie leży w kompetencjach organu administracji. Jeżeli skarga nie podlega kontroli sądu podlega ona odrzuceniu, jednakże właściwym do podjęcia takiej decyzji jest wyłącznie sąd administracyjny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu