Postanowienie NSA z 5 września 2013 r., I OZ 751/13

Wydany

5 września 2013 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 20/13, o odmowie przyznania prawa pomocy

Skład

Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon

Sprawa

w sprawie z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 20/13, odmówił przyznania A. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w dniu 6 maja 2013 r. A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagała się przyznania adwokata w związku z jej trudną sytuacją materialną. W treści wniosku podała, iż przedmiotem zaskarżenia jest akt wydany przez Opiekę Społeczną w Ś. w dniu [...] kwietnia 2013 r. o nr [...], dotyczący wstrzymania wypłaty zasiłku rodzinnego, rehabilitacyjnego, pielęgnacyjnego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Zarządzeniem z dnia 17 maja 2013 r. referendarz sądowy wezwał A. P. do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności o nadesłanie kopii decyzji Prezydenta Miasta Świętochłowice z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie obrońcy z urzędu. Jednocześnie wyjaśniła, iż w dniu 29 listopada 2012 r. wniosła "pozew" przeciwko Prezydentowi Miasta Ś. do Sądu Rejonowego w Chorzowie, który przekazał go Opiece Społecznej. Ponadto pismem z dnia 18 lutego 2013 r. przedstawiła organowi swoje stanowisko i w odpowiedzi na nie otrzymała "decyzję" Prezydenta z dnia 2 kwietnia 2013 r.

W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 11 czerwca 2013 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. przesłał pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] wydane przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych tego Ośrodka, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. Z jego treści wynika, iż wnioskodawczyni została w nim jedynie poinformowana o stanie jej sprawy związanej z odmową przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna.

Dalej Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi zachodzi wtedy, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego pismo mające formę skierowanej do skarżącej informacji wyjaśniającej, że jej prośba dotycząca zwrotu kosztów leczenia została już rozpoznana w trybie administracyjnym jak również, że skarżąca wyczerpała drogę sądowoadministracyjną i organ nie ma możliwości ponownego jej rozpoznania, nie jest ani postanowieniem, ani decyzją administracyjną z art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ani też czynnością lub aktem z zakresu administracji publicznej określonymi w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Sąd wskazał dalej, że A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z przedmiotem zaskarżenia, który okazał się być pismem informacyjnym z dnia 2 kwietnia 2013 r. dotyczącym odmowy przyznania jej dodatku do zasiłku rodzinnego. Poza tym wnioskodawczyni nie złożyła w przedmiotowej sprawie skargi na pismo z dnia 2 kwietnia 2013 r. Jednakże nawet gdyby skargę wniosła to z uwagi na jej niedopuszczalność podlegałaby ona odrzuceniu.

W związku z powyższym Sąd odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a.

A. P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a.

Jak stwierdził Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu postanowienia wnioskodawczyni nie złożyła jeszcze skargi do Sądu, a jedynie wystąpiła z wnioskiem o prawo pomocy. Określenie w samym wniosku pisma z dnia 2 kwietnia 2013 r. jako przedmiotu zaskarżenia nie było wystarczające aby uznać, że to właśnie pismo wnioskodawczyni zamierza zaskarżyć do Sądu. Istotna jest okoliczność, że strona wskazując na swoją nieporadność wniosła o ustanowienie adwokata. Wniosek o prawo pomocy oraz dalsze pisma strony mogły być tylko podstawą do sprecyzowania sprawy, w ramach której podejmowane jest orzeczenie o prawie pomocy. Sąd natomiast przedwcześnie przyjął, że w sprawie ma miejsce niedopuszczalność skargi, warunkująca zastosowanie art. 247 p.p.s.a.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że wymieniony przepis nie ma zastosowania w zakresie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji, gdy strona z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.