Postanowienie NSA z 21 lipca 2016 r., I OZ 753/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. i C. K. na zarządzenie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Po 78/15 o pozostawieniu bez rozpoznania pism M. K. z dnia 12 stycznia 2016 r., z dnia 8 lutego 2016 r., z dnia 23 lutego 2016 r. i z dnia 10 marca 2016 r. oraz pism C. K. z dnia 10 marca 2016 r.

Sprawa

w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska

Uzasadnienie

Zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania pisma M. K. z dnia 12 stycznia 2016 r., z dnia 8 lutego 2016 r., z dnia 23 lutego 2016 r. i z dnia 10 marca 2016 r. oraz pisma C. K. z dnia 10 marca 2016 r. w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu w przedmiocie udostępnienia informacji.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 stycznia 2016 r. M. K. został wezwany do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - braków formalnych pisma z dnia 12 stycznia 2016 r. przez jego podpisanie. Wezwanie zostało doręczone w dniu 8 lutego 2016 r. (k. 232 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny nie został uzupełniony.

Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2016 r. M. K. został wezwany do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - braków formalnych pisma z dnia 8 lutego 2016 r. przez jego podpisanie. Wezwanie zostało doręczone w dniu 22 lutego 2016 r. (k. 268 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny nie został uzupełniony.

W dniu 24 lutego 2016 r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo skarżącego (opatrzone datą 23 lutego 2016 r.). W wykonaniu zarządzenia z dnia 4 marca 2016 r. M. K. został wezwany do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - braków formalnych tego pisma określonych w art. 46 § 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 marca 2016 r. (k. 372 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego terminu braki formalne nie zostały uzupełnione.

W dniu 11 marca 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego i C. K. skierowane drogą elektroniczną między innymi do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu opatrzone datą 10 marca 2016 r. W wykonaniu zarządzenia z dnia 21 marca 2016 r. M. K. i C. K. zostali wezwani do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - braków formalnych tego pisma określonych w art. 46 § 1 pkt 1-4 P.p.s.a. oraz wskazanie w jakim charakterze C. K. składa pismo w sprawie II SAB/Po 78/15 ze skargi M. K., w tym w szczególności czy pismo to składa jako pełnomocnik skarżącego, czy też jako uczestnik postępowania, a następnie o ile pismo składa jako pełnomocnik poprzez dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, zaś o ile pismo składa jako uczestnik postępowania poprzez wskazanie jej interesu prawnego, którego dotyczy wynik postępowania w sprawie II SAB/Po 78/15 (art. 37 § 1 P.p.s.a.). Wezwanie zostało doręczone w dniu 5 kwietnia 2016 r. skarżącemu osobiście (k. 373 akt sądowych) i pomimo upływu terminu braki formalne nie zostały przez niego uzupełnione.

W dniu 11 marca 2016 r. wpłynęło do Sądu drogą elektroniczną pismo C. K., w którym wskazana została sygnatura niniejszej sprawy. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia z dnia 21 marca 2016 r. C. K. została wezwana do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania - braków formalnych tego pisma określonych w art. 46 § 1 pkt 1-4 P.p.s.a.

Skierowane do C. K. wezwania do uzupełnienia braków formalnych powyższych pism przesłane zostały jedną przesyłką pocztową. Na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. uznano, że zostały stronie skutecznie doręczone w dniu 12 kwietnia 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu braki formalne pism nie zostały przez C. K. uzupełnione.

Wobec nieuzupełnienia przez M. K. i C. K. braków formalnych wyżej wymienionych pism określonych w art. 46 § 1 P.p.s.a., na podstawie art. 49 § 1 i § 2 zarządzno pozostawienie ich bez rozpoznania. Wyjaśniono nadto, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest uregulowane doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i podpisywanie pism podpisem elektronicznym. Przepisy regulujące tę kwestię w postępowaniu sądowoadministracyjnym wejdą w życie 11 lutego 2017 r. - patrz. art. 4 i art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183 ze zm.).

Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli M. K. i C. K., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu wskazano na bezzasadność wezwań o uzupełnienie braków formalnych wnoszonych przez stronę pism oraz brak możliwości odbioru korespondencji kierowanej do C. K. przez jej syna M. K., pomimo udzielenia mu przez matkę stosownego pełnomocnictwa.

Naczelny Sąd Administracjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 46 § 1 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać między innymi oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania chyba, że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli zaś strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (§ 2 zdanie pierwsze). Warunkiem zastosowania tego przepisu jest jednak to, by brak formalny uniemożliwiał nadanie pismu dalszego biegu.

W niniejszej sprawie M. K. nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy ePUAP, szereg pism: z dnia 12 stycznia 2016 r., z dnia 8 lutego 2016 r., z dnia 23 lutego 2016 r. i z dnia 10 marca 2016 r. Każde z nich zawierało braki formalne, m.in. brak podpisu adresata pisma (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.), które uniemożliwiały nadanie im dalszego biegu. W związku z powyższym, zarządzeniami z dnia 18 stycznia 2016 r., z dnia 11 lutego 2016 r., z dnia 4 marca 2016 r., oraz z dnia 21 marca 2016 r. wezwano w terminie 7-dniowym do uzupełnienia braków formalnych pism pod rygorem pozostawienia ich bez rozpoznania. Żadne z zarządzeń wzywające do uzupełnienia braków nie zostało przez zobowiązanych wykonane w zakreślonym terminie. Powyższe względy uzasadniały zatem zastosowanie rygoru pozostawienia pism bez rozpoznania, o czym informowano w kierowanych wezwaniach. Pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych określonych w art. 46 § 1 pkt 1-4 P.p.s.a., nie uzupełniono ich w wyznaczonym terminie 7-dniowym.

Nie mają racji żalący się twierdząc, że ich pisma skierowane do Sądu nie zawierały braków formalnych, zostały podpisane i doręczone prawidłowo. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje powołana na wstępie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która nie przewiduje możliwości wniesienia do sądu administracyjnego pisma za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP). Stanowisko to potwierdzono również w uchwale NSA z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, w której stwierdzono, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 2001 r. o podpisie elektronicznym, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wyrażony w ww. uchwale pogląd znajduje również zastosowanie przy wnoszeniu pisma za pośrednictwem platformy ePUAP, gdyż ta forma przekazu danych mieści się w pojęciu "środek komunikacji elektronicznej" (postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 348/16 [w:] CBOSA).

Należy również podkreślić, że 10 stycznia 2014 r. uchwalona została ustawa o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183). W art. 4 tej ustawy wprowadzono zmiany w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące informatyzacji postępowania sądowoadministracyjnego. Dodano m.in. art. 46 § 2a P.p.s.a., który stanowi: "Gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny" (art. 4 pkt 5 ustawy). Wprowadzone zmiany w postępowaniu sądowoadministracyjnym wejdą w życie po upływie 36 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, a więc od dnia 11 lutego 2017 r. Obecnie - z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a. i brak w tej ustawie przepisów szczególnych umożliwiających wniesienie pisma procesowego opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym za pomocą środków komunikacji elektronicznej - nie jest dopuszczalne wniesienie takiego pisma do sądu administracyjnego aż do dnia wejścia w życie art. 4 powołanej ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r.

Odnosząc się z kolei do argumentacji dotyczącej braku możliwości odebrania przez C. K. skierowanego do niej wezwania do uzupełnienia braków pisma z dnia 10 marca 2016 r. należy wskazać, że strona w żaden sposób nie wykazała, iż zachodziły przeszkody dla zastosowania instytucji doręczenia zastępczego przewidzianej w art. 73 § 1 P.p.s.a. W tym zakresie ograniczyła się jedynie do oświadczenia, iż udzieliła pełnomocnictwa synowi do odbierania adresowanej do niej korespondencji, które nie zostało uwzględnione w placówce pocztowej. Twierdzeń tych nie poparła jednak żadnymi dowodami, które mogłyby podważyć skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych.

Uznając zatem, że w rozpoznawanym zażaleniu strona nie przedstawiła żadnych takich okoliczności, które mogłyby podważyć zasadność kontrolowanego zarządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.