Postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., I OZ 764/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 1108/07 oddalające wniosek R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Kacprzak przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 1108/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał skarżącemu R. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

W dniu 6 stycznia 2009 r. pełnomocnik skarżącego adwokat L. M. L. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2008 r. R. S. w dniu 21 stycznia 2009 r. poinformował Sąd o złożeniu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie wniosku o wyznaczenie innego adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku Sądu i jednocześnie złożył sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną.

W dniu 29 stycznia 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie informujące o braku podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. jako niespełniającą wymogu formalnego stawianego skardze kasacyjnej tj. z powodu jej sporządzenia przez osobę niemającą do tego legitymacji. W dniu 28 marca 2008 r. R. S. wniósł zażalenie na wyżej wymienione postanowienie z dnia 2 marca 2009 r. oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżącemu został już przyznany adwokat z urzędu, w ramach przyznanego prawa pomocy oraz że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują uprawnienia strony do wielokrotnego składania wniosku o prawo pomocy w sytuacji, gdy strona jest niezadowolona z działania dotychczasowego pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S. domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 175 i art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazując, że strona powinna mieć prawo do zaskarżania orzeczeń bez przymusu adwokackiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie R. S. nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Na wstępie należy zaznaczyć, że w toku postępowania sądowego skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2008 r. Co do zasady, uwzględniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, sąd administracyjny decyduje jedynie o przyznaniu takiego prawa, natomiast kwestia wskazania konkretnego pełnomocnika należy do kompetencji właściwej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie wyznaczył adw. L. M. L. do pełnienia obowiązków pełnomocnika z urzędu dla R. S., jak również wielokrotnie negatywnie odnosił się do wniosku skarżącego o wyznaczenie nowego adwokata, z uwagi na brak podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu.

W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia jej oczekiwań. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj.: udział w rozprawie i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, z drugiej zaś strony stanowi o skorzystaniu przez skarżącego z prawa pomocy przyznanego postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. W powyższej sytuacji R. S. nie może skutecznie domagać się wyznaczenia przez Sąd kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (podobne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 10 stycznia 2005 r. sygn. akt I OZ 992/04, 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05, 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OZ 543/06, 4 września 2008 r. sygn. akt I OZ 654/08, 8 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 469/09 – niepubl.).

Co do wniosku skarżącego o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego, to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie ma zastrzeżeń do konstytucyjności przepisów art. 175 i art. 194 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.