Postanowienie NSA z 10 października 2012 r., I OZ 765/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2280/11 o odrzuceniu wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego

Sprawa

w sprawie ze skarg M. M. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz

Uzasadnienie

W dniu 15 maja 2012 r. wpłynął do akt sprawy I SA/Wa 2280/11 ze skarg M. M. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej – wniosek M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1118/11 i wskazał, że powołany wyrok świadczy o tym, iż zmieniło się orzecznictwo i termin z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie jest już traktowany jako termin zawity.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek. Sąd uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego – nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. i wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. L., domagając się jego uchylenia. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:

• art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione odrzucenie wniosku, podczas gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie merytorycznej działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w oparciu o akta sprawy kontroli pod względem zgodności z prawem, co oznaczać miało przede wszystkim zbadanie czy organ nie naruszył prawa, czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, czy ustalenie faktyczne w toku postępowania były prawidłowe, w szczególności czy nie doszło do naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz brak wnikliwej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem słusznego interesu strony skarżącej oraz naruszenia § 2 ust. 2 oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 roku (Dz.U Nr 16, poz. 112) poprzez uznanie, że objęcie gruntu nieruchomości położonej przy ul. Kruczej 3, nastąpiło z urzędu z dniem 19 kwietnia 1948 roku, pomimo zaniechania przeprowadzenia dowodu na okoliczność istnienia prawomocnego planu zabudowania obowiązującego na tym terenie oraz pomimo oraz dopełniania obowiązku powiadomienia dotychczasowego właściciela, jak również art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania dowodów na podstawie których organ przyjął, iż objecie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 roku oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonej w przepisie art. 80 k.p.a;
• art. 88 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniosku M. M. z dnia 15 maja 2012 roku w następstwie potraktowania go jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego, pomimo tego iż w następstwie uchybień organów administracji rozpoznających sprawę nie doszło do wykluczenia, iż wniosek taki został złożony w przypisanym terminie jak również pomimo istnienia orzeczenia rozpatrującego wniosek co do meritum;
• rażące naruszenie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) poprzez utrzymanie Prezydenta m. st. Warszawy nr 203/GK/DW/2011 z dnia 18 maja 2001 roku w mocy przedmiotowej decyzji obarczonej wadami prawnymi, a w efekcie nie uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej przy ul. Kruczej 3, pomimo zachowania terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 ww. dekretu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z przepisu tego należy wyprowadzić oczywisty wniosek, że sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej w rozstrzyganiu o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego, lecz dokonują jedynie kontroli takich rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z 1.02.2005, OSK 403/04, Legalis). W sprawie niniejszej skarżący M. M. zwrócił się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku dekretowego, czyli jak można domniemywać terminu do zgłoszenia wniosku przez dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej (jego następców) o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy do tej nieruchomości - przewidzianego w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Niezależnie od oceny, czy termin ten podlega przywróceniu, czy też nie, to zgodnie z tym co wyżej wskazano, rozpatrzenie takiego wniosku nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zarówno w orzecznictwie jak i praktyce organów administracji zostało utrwalone, iż kwestie związane z ustanowieniem użytkowania wieczystego w oparciu o przepis art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. podlegają załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej wydanej po rozpatrzeniu stosownego wniosku przez właściwe organy (uchwała NSA z dnia 11 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 9/95, ONSA 1996, nr 1, poz. 7). Nie przesądzając zatem zasadności, czy dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia – w kwestii tej może orzekać tylko organ administracji. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił wniosek M. M. jako niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do argumentów podniesionych w zażaleniu ponieważ pozostają one poza zakresem rozpoznania kwestii procesowej dotyczącej odrzucenia przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.