Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SO/Wr 12/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki [...] grzywnę w wysokości 500 złotych za nieprzekazanie w terminie skargi G. W. z dnia 29 czerwca 2012 r. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Jednocześnie Sąd zasądził na rzecz G. W. od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki [...] kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga skarżącej z dnia 29 czerwca 2012 r. wpłynęła do organu w dniu 4 lipca 2012 r., natomiast odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została nadana przez organ w dniu 13 marca 2013 r. Zatem skarga została wniesiona do sądu z przekroczeniem terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo Sąd I instancji wyjaśnił, że grzywna wymierzana organowi ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Oprócz dyscyplinowania organu ma stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz ma służyć zapobieganiu naruszania przez organ przepisu art. 54 § 2 w przyszłości. Zdaniem Sądu I instancji okolicznością łagodzącą wymiar grzywny jest fakt, że po przesłaniu przez skarżącą pisma ponaglającego organ, w terminie 30-dniowym, nadesłał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Na powyższe postanowienie Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Politechniki [...] reprezentowana przez radcę prawnego złożyła zażalenie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a) art. 177 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym polegającą na mylnym przyjęciu, że powołanie odwoławczej komisji stypendialnej przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektora jest tożsame z ustaleniem automatycznie jej odpowiedzialności za dokonanie lub niedokonanie czynności, a w dalszej kolejności przypisanie winy, b) art. 55 ust. 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną wykładnię przepisu dotyczącej funkcji kary grzywny zastosowanej wobec Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki [...]. Sąd nie wziął pod uwagę funkcji prewencyjnej, a jedynie funkcję dyscyplinująca i represyjną. Do tego błędnie ja zastosował, kierując grzywnę do niewłaściwego organu.
Ponadto żalący się zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa procesowego, tj. art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że w działaniu organu w ogóle wystąpiło uchybienie terminu oraz art. 80 i art. 77 w związku z art. 7 K.p.a. poprzez oparcie postanowienia na niepełnym materiale dowodowym.
W związku z powyższym żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu wpłynięcia skargi z dnia 29 czerwca 2012 r. takiego organu jak Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Politechniki [...] nie było, bowiem organ ten jest powoływany na oznaczony okres (kadencję), tj. od dnia 15 października do dnia 15 czerwca. Zatem organ ten nie miał w ogóle możliwości podejmowania jakichkolwiek czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. Dalej jako "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przepis art. 54 § 2 P.p.s.a. obliguje organ do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z przytoczonego powyżej art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Powyższe oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259).
Wskazać należy, że obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 P.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z uprawnienia przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a., móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu przekazania akt sprawy, skargi i odpowiedzi na skargę. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono w treści art. 54 § 2 P.p.s.a.
Omawiana zatem grzywna ma charakter dyscyplinująco – represyjny, bowiem wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. wymierzył Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki [...] grzywnę.
Analiza okoliczności niniejszej sprawy nakazuje ocenić powyższe postanowienie jako zgodne z prawem.
Na taką ocenę sprawy nie mają wpływu argumenty podniesione w zażaleniu. Nie może bowiem organ dopuszczający się naruszenia przepisów prawa, w tym przypadku art. 54 § 2 P.p.s.a., zasłaniać się skutecznie problemami wewnętrznymi występującymi w jego działalności (patrz postanowienie NSA z dnia 2 września 2012 r. sygn. akt I OZ 7/12).
Tym samym uznać należy, że wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny był w pełni uzasadniony. Sąd I instancji trafnie przyjął, że postępowanie organu w niniejszej sprawie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 P.p.s.a. warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Okoliczności przy określaniu wysokości grzywny zostały uwzględnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.