Uzasadnienie
C. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...]grudnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na skutek sprzeciwu skarżącego, stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie to utraciło moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 r. oddalił wniosek C. P. o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 546 zł netto. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu małżonki z pełnoletnim synem, który jest osobą bezrobotną i pozostaje na jego utrzymaniu. Ponadto, wyjaśnił, iż partycypuje również w kosztach utrzymania mieszkania, które zajmuje.
Sąd nie dał wiary oświadczeniu skarżącego, wskazując, że kwota 546 zł miesięcznie nie pozwala na utrzymanie dwóch dorosłych osób i partycypowanie w kosztach utrzymania mieszkania. W ocenie Sądu niejasności dotyczące stanu majątkowego skarżącego i zamieszkujących z nim osób stanowią przeszkodę do pozytywnego załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego C. P. podnosząc, iż zgodnie z wezwaniem Sądu złożył stosowne dokumenty i wyjaśnił swoją sytuację majątkową. Ponownie wskazał, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 546 zł netto.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika wprawdzie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy, jednakże podkreślenia wymaga, iż w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że utrzymuje się z renty w wysokości 546 zł miesięcznie. Dodał, że ma także na utrzymaniu syna, który jest osobą bezrobotną. Na wezwanie Sądu przedstawił rachunki opłat ponoszonych za czynsz i gaz oraz zaświadczenie potwierdzające, że jego syn jest bezrobotny. Stwierdzić zatem należy, iż dotychczasowe oświadczenia skarżącego uprawdopodobniają, że znajduje się on w sytuacji, w której poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania nie jest możliwe. Trudno bowiem przyjąć, aby przy obecnych dochodach był on w stanie poczynić oszczędności w celu opłacenia wpisu od skargi.
Jeżeli jednak w ocenie Sądu pierwszej instancji sytuacja materialna skarżącego nasuwa poważne wątpliwości, to stosownie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, winien on wezwać skarżącego do oświadczenia o jego aktualnej sytuacji materialnej i życiowej, precyzując dokładnie zakres wezwania, tak aby ocena tej sytuacji była możliwa. Biorąc bowiem pod uwagę, że skarżący na wezwanie Sądu przedstawił wszystkie żądane przez Sąd dokumenty i wyjaśnienia, trudno zarzucić mu nieuzupełnienie wniosku w sposób umożliwiający Sądowi ocenę jego możliwości finansowych.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.