Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi, w sprawie ze skargi J.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 czerwca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. poz. [...]).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi wskazując na "istotną zmianę sytuacji materialnej i życiowej". Sąd wyjaśnił, że pierwszy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania. Zaś po rozpoznaniu kolejnego wniosku, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 sygn. akt I OZ 170/16, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. W aktualnie rozpoznawanym wniosku skarżący wyjaśnił, że jego syn doznał zawału serca i stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy.
Sąd uznał, że ze złożonego obecnie wniosku nie wynika, aby w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a aktualnie rozpoznawanym wnioskiem zaszły takie zmiany w sytuacji finansowej skarżącego, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie w zakresie prawa pomocy. Zasadniczo bowiem sytuacja materialna, w tym finansowa, wskazana w złożonych wnioskach nie uległa zmianie, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.S. ponownie wskazując w nim, że sytuacja materialna jego i jego rodziny zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący podniósł, że jego syn wykorzystuje gospodarstwo rolne i grunty są uprawiane, jednak dochody osiągane są jedynie w plonach, które w całości są konsumowane przez jego rodzinę. Podał, że wraz z żoną są dożywotnikami syna. Zaś kwota na osobę miesięcznie w rodzinie wynosi 486,44 zł.
Wskazał także, że jego syn cierpi na przewlekłą chorobę uniemożliwiającą większy wysiłek, jest po zawale serca i oczekuje na operację. Zatem obecnie w ogóle jest niezdolny do wykonywania pracy fizycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Ponieważ w niniejszej sprawie wydane już zostało postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2016 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy zakresie obejmującym częściowe zwolnienie z kosztów sądowych, tym samym aktualnie rozpoznawany wiosek potraktować należało, jak to słusznie uczynił Sąd pierwszej instancji, jako wniosek o zmianę tego postanowienie w trybie art. 165 p.p.s.a.
Uwzględniając treść powołanych przepisów stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W nowym wniosku skarżący nie wykazał bowiem, aby od momentu wydania wcześniejszego postanowienia do dnia wydania zaskarżonego obecnie postanowienia jego sytuacja materialna zmieniła się na tyle, że obecnie nie jest w stanie ponieść częściowych kosztów postępowania tj. wpisu od skargi w kwocie 100 złotych bez utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązkiem skarżącego domagającego się zmiany postanowienia w tym przedmiocie było wykazanie, że nastąpiła taka zmiana sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio. Skarżący oraz jego żona w dalszym ciągu uzyskują stały dochód miesięczny w postaci emerytury rolniczej. Ponadto w posiadaniu rodziny skarżącego pozostaje nieruchomość (dom) i gospodarstwo rolne, z którego osiągany jest dochód. Jedyną zmianą w sytuacji finansowej skarżącego są zwiększone wydatki na leki dla syna. Trzeba tu jednak zaznaczyć, że syn skarżącego jest osobą pełnoletnią pozostającą w związku małżeńskim. Zatem pomoc finansowa dla syna, powinna odbywać się na zasadzie dobrowolności w granicach możliwości skarżącego. Zmiana ta nie może zatem zostać uznana za wystarczającą do orzeczenia o wnioskowanym prawie pomocy w sposób całkowicie odmienny niż w prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy. Tym bardziej, że wpis od skargi, o zwolnienie od którego ubiega się skarżący, wynosi 100 zł. W rezultacie zaskarżone postanowienie uznać należy za zgodne z prawem.
Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącego jest także okoliczność, iż wnioskodawca od lat w bardzo szerokim zakresie realizuje swoje prawo dostępu do informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków strona prowadząc tak rozległą działalność skargową i przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie spraw sądowych.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.