Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt IV SO/Gl 48/13 odmówił Z. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowienie to zostało doręczone Z. R. w dniu 27 maja 2014 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie złożenia sprzeciwu.
W dniu 3 czerwca 2014 r. Z. R. w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył sprzeciw na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 7 maja 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że do uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu doszło bez jego winy, gdyż podobnie jak Sąd ma prawo do zachowania zawitego terminu do dokonania czynności. Sprzeciw złożył w terminie do jego wniesienia w najbliższym mu miejscowo sądzie administracyjnym, w celu nadania mu dalszego biegu. Zatem to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odpowiada za opóźnienie w przekazywaniu sprzeciwu do sądu właściwego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 5 czerwca 2014 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprzeciw Z. R. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia.
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skuteczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu jest dopuszczalne wówczas, gdy można jednoznacznie stwierdzić, że strona faktycznie uchybiła terminowi do dokonania konkretnej czynności procesowej. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie wnioskodawca zaskarżone postanowienie Sądu z dnia 7 maja 2014 r. otrzymał w dniu 27 maja 2014 r. Od tej zatem daty rozpoczął się bieg terminu do wniesienia sprzeciwu i termin ten upłynął z dniem 3 czerwca 2014 r. Natomiast wniosek przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu Z. R. złożył w dniu 3 czerwca 2014 r., to jest w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu. Z tych względów wniosek o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), należało uznać za przedwczesny, a tym samym za niedopuszczalny.
Od powyższego postanowienia Z. R. wniósł zażalenie, kwestionując jego prawidłowość.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 2 P.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu.
Z kolei zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.
Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy termin do złożenia tego środka odwoławczego pozostaje otwarty. W niniejszej sprawie taki przypadek jednak nie zachodzi. Datą wniesienia sprzeciwu nie jest bowiem dzień, w którym Z. R. złożył ten środek w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, lecz dzień przekazania sprzeciwu przez ten Sąd do Sądu właściwego, czyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przekazał sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 5 czerwca 2014 r., to ten dzień należy uznać za dzień wniesienia sprzeciwu. Oznacza to, że sprzeciw został złożony nie w dniu 3 czerwca 2014 r. – jak przyjął WSA w Gliwicach, lecz w dniu 5 czerwca 2014 r. Złożony jednocześnie z tym sprzeciwem wniosek o przywrócenie terminu nie podlegał zatem odrzuceniu z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, gdyż został w istocie wniesiony po upływie określonego w art. 259 § 1 P.p.s.a. terminu do złożenia sprzeciwu.
Przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powinien ten wniosek ocenić merytorycznie, o ile nie znajdzie innych podstaw do jego odrzucenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.